<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X60n1118"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1118 沙弥律仪要略增註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1118 沙弥律仪要略增註</title> <author>淸 弘赞註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">60</idno>.<idno type="no">1118</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-06-25 21:55:37 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">沙弥律仪要略增註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【嘉兴-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00221"> <charName>CBETA CHARACTER CB00221</charName> <mapping cb:dec="983261" type="PUA">U+F00DD</mapping> <mapping type="unicode">U+2496D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*车]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00626"> <charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName> <mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping> <mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[叠*毛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01186"> <charName>CBETA CHARACTER CB01186</charName> <mapping cb:dec="984226" type="PUA">U+F04A2</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EAF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>曲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+曲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01493"> <charName>CBETA CHARACTER CB01493</charName> <mapping cb:dec="984533" type="PUA">U+F05D5</mapping> <mapping type="unicode">U+35D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*舀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01782"> <charName>CBETA CHARACTER CB01782</charName> <mapping cb:dec="984822" type="PUA">U+F06F6</mapping> <mapping type="unicode">U+3E60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>豚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+屯]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04775"> <charName>CBETA CHARACTER CB04775</charName> <mapping cb:dec="987815" type="PUA">U+F12A7</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6AC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凳</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[柷-口+登]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10128"> <charName>CBETA CHARACTER CB10128</charName> <mapping cb:dec="993168" type="PUA">U+F2790</mapping> <mapping type="unicode">U+24F2D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[癸-天+虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15334"> <charName>CBETA CHARACTER CB15334</charName> <mapping cb:dec="998374" type="PUA">U+F3BE6</mapping> <mapping type="unicode">U+20DE3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[呺-ㄎ+虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16080"> <charName>CBETA CHARACTER CB16080</charName> <mapping cb:dec="999120" type="PUA">U+F3ED0</mapping> <mapping type="unicode">U+27A59</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[言*(廷-壬+旦)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16727"> <charName>CBETA CHARACTER CB16727</charName> <mapping cb:dec="999767" type="PUA">U+F4157</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>鲧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鱼*糸]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16895"> <charName>CBETA CHARACTER CB16895</charName> <mapping cb:dec="999935" type="PUA">U+F41FF</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>甖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瞿-隹+瓦]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17344"> <charName>CBETA CHARACTER CB17344</charName> <mapping cb:dec="1000384" type="PUA">U+F43C0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+28898</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*益]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-28T10:04:36"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0225a" n="0225a"/> <lb ed="X" n="0225a01"/> <lb ed="X" n="0225a02"/> <lb ed="X" n="0225a03"/> <lb ed="X" n="0225a04"/> <lb ed="X" n="0225a05"/> <lb ed="X" n="0225a06"/> <lb ed="X" n="0225a07"/> <lb ed="X" n="0225a08"/> <lb ed="X" n="0225a09"/> <lb ed="X" n="0225a10"/><lb ed="R106" n="0264b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">具戒便蒙目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0225001" n="0225001"/>具戒便蒙目次</head> <lb ed="X" n="0225a11"/> <lb ed="X" n="0225a12"/><lb ed="R106" n="0264b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX60p0225a1201">大比丘具足二百五十戒 <lb ed="X" n="0225a13"/><lb ed="R106" n="0264b04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX60p0225a1301">四波罗夷法</item><item xml:id="itemX60p0225a1306">十三僧伽婆尸沙法</item> <lb ed="X" n="0225a14"/><lb ed="R106" n="0264b05"/><item xml:id="itemX60p0225a1401">二不定法</item><item xml:id="itemX60p0225a1405">三十尼萨耆波逸提法</item> <lb ed="X" n="0225a15"/><lb ed="R106" n="0264b06"/><item xml:id="itemX60p0225a1501">九十波逸提</item><item xml:id="itemX60p0225a1506">四波罗提提舍尼法</item> <lb ed="X" n="0225a16"/><lb ed="R106" n="0264b07"/><item xml:id="itemX60p0225a1601">一百应当学法</item><item xml:id="itemX60p0225a1607">七灭诤法</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0225a17"/> <lb ed="X" n="0225a18"/><lb ed="R106" n="0264b09"/><p xml:id="pX60p0225a1801">具戒便蒙目次<note place="inline">终</note></p> <lb ed="X" n="0225a19"/> <lb ed="X" n="0225a20"/><lb ed="R106" n="0264b11"/><p xml:id="pX60p0225a2001">卍云。具足戒名数。散见处处。故今省之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0225a21"/> <lb ed="X" n="0225a22"/> <lb ed="X" n="0225a23"/> <lb ed="X" n="0225a24"/> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0225b" n="0225b"/> <lb ed="X" n="0225b01"/> <lb ed="X" n="0225b02"/> <lb ed="X" n="0225b03"/> <lb ed="X" n="0225b04"/> <lb ed="X" n="0225b05"/><cb:docNumber>No. 1118</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0225b06"/><lb ed="R106" n="0265a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0225002" n="0225002"/>沙弥律仪要略增註卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0225b07"/> <lb ed="X" n="0225b08"/><lb ed="R106" n="0265a02"/><byline cb:type="other">菩萨戒弟子<name role="" type="person">雲栖寺</name>沙门 袾宏 辑</byline> <lb ed="X" n="0225b09"/><lb ed="R106" n="0265a03"/><byline cb:type="author">菩提心比丘鼎湖山沙门 弘赞 註</byline> <lb ed="X" n="0225b10"/><lb ed="R106" n="0265a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX60p0225b1001">今此要略一书。乃雲栖大师。于沙弥十戒经等辑 <lb ed="X" n="0225b11"/><lb ed="R106" n="0265a05"/>出。其義切要。而文简略。以便初機沙弥习学。犹观 <lb ed="X" n="0225b12"/><lb ed="R106" n="0265a06"/>掌果。按沙弥有三品。一。从七岁至十三岁。名驱乌 <lb ed="X" n="0225b13"/><lb ed="R106" n="0265a07"/>沙弥。谓其年幼未堪别务。唯令为僧守护穀麦。及 <lb ed="X" n="0225b14"/><lb ed="R106" n="0265a08"/>于食厨坐禅等处。驱遣乌鸟。以代片劳。兼生福善。 <lb ed="X" n="0225b15"/><lb ed="R106" n="0265a09"/>无致坐消信施。虚度光阴也。二。从十四岁至十九 <lb ed="X" n="0225b16"/><lb ed="R106" n="0265a10"/>岁。名应法沙弥。谓其年正与二法相应。一。能事师 <lb ed="X" n="0225b17"/><lb ed="R106" n="0265a11"/>执劳服役。二。能修习禅诵故也。三。从二十岁至七 <lb ed="X" n="0225b18"/><lb ed="R106" n="0265a12"/>十岁。名名字沙弥。谓其年满二十。应受具戒。或根 <lb ed="X" n="0225b19"/><lb ed="R106" n="0265a13"/>性暗钝。或出家年晚。不能顿持诸戒。虽年登比丘。 <lb ed="X" n="0225b20"/><lb ed="R106" n="0265a14"/>位是沙弥。故名名字沙弥。品数虽三。而俱禀十戒。 <lb ed="X" n="0225b21"/><lb ed="R106" n="0265a15"/>总名为一法同沙弥。若剃鬚发。不受十戒。名形同 <lb ed="X" n="0225b22"/><lb ed="R106" n="0265a16"/>沙弥。其形相虽同。由无戒摄。非五众数。今拣形同。 <lb ed="X" n="0225b23"/><lb ed="R106" n="0265a17"/>而取法同也。</p> <lb ed="X" n="0225b24"/><lb ed="R106" n="0265a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0225b2401">梵语沙弥。此云息慈。谓息恶行慈。息世染而慈济众 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0225c" n="0225c"/> <lb ed="X" n="0225c01"/><lb ed="R106" n="0265b01"/>生也。亦云勤<g ref="#CB15081">策</g>。亦云求寂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0225c02"/><lb ed="R106" n="0265b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0225c0201">梵语者。谓天竺人音。与梵天语同。故名梵语。由昔 <lb ed="X" n="0225c03"/><lb ed="R106" n="0265b03"/>世界初成。未有人居。地光上彻。色界梵天之众。寻 <lb ed="X" n="0225c04"/><lb ed="R106" n="0265b04"/>光下观新地。食其地味。失天光明神足。不复上陞。 <lb ed="X" n="0225c05"/><lb ed="R106" n="0265b05"/>遂为人祖。世居天竺。自後人随地转。音各成异。唯 <lb ed="X" n="0225c06"/><lb ed="R106" n="0265b06"/>天竺存焉。故其语是梵语。书是梵书。馀国所无也。 <lb ed="X" n="0225c07"/><lb ed="R106" n="0265b07"/>此云者。谓以此方东华息慈之言。翻彼天竺沙弥 <lb ed="X" n="0225c08"/><lb ed="R106" n="0265b08"/>之号。義出耶舍传。言息恶行慈者。是释明息慈二 <lb ed="X" n="0225c09"/><lb ed="R106" n="0265b09"/>字。犹恐初学未知息何恶行何慈。故复以息世染 <lb ed="X" n="0225c10"/><lb ed="R106" n="0265b10"/>而慈济众生详之。盖由凡夫从无始来。为无明所 <lb ed="X" n="0225c11"/><lb ed="R106" n="0265b11"/>覆真性。起诸妄想。攀缘尘境。情染世间五欲。以身 <lb ed="X" n="0225c12"/><lb ed="R106" n="0265b12"/>口意。造诸过失。堕落三涂。轮迴六趣。无有出期。如 <lb ed="X" n="0225c13"/><lb ed="R106" n="0265b13"/>来愍此。制以十戒。令止息身口意之过恶。而证寂 <lb ed="X" n="0225c14"/><lb ed="R106" n="0265b14"/>灭涅槃之圣果。然恶虽止息。而无慈愍之心。不能 <lb ed="X" n="0225c15"/><lb ed="R106" n="0265b15"/>修行六度。赒济四生。遂堕偏小。未得称善。况能悟 <lb ed="X" n="0225c16"/><lb ed="R106" n="0265b16"/>大菩提。成<persName>等正觉</persName>。是故使行慈济以圆万行。直趋 <lb ed="X" n="0225c17"/><lb ed="R106" n="0265b17"/>宝所。不滞化城。故止观云。当知生死涅槃。俱复是 <lb ed="X" n="0225c18"/><lb ed="R106" n="0265b18"/>恶。六度菩萨。慈悲兼济。此乃称善。息慈之義。斯之 <lb ed="X" n="0225c19"/><lb ed="R106" n="0266a01"/>谓欤。亦云勤<g ref="#CB15081">策</g>。亦云求寂者。梵语涅槃。此云圆寂。 <lb ed="X" n="0225c20"/><lb ed="R106" n="0266a02"/>以智德具备称圆。惑习障尽名寂。谓沙弥始心出 <lb ed="X" n="0225c21"/><lb ed="R106" n="0266a03"/>家。禀受十戒。勤修策励。断除烦恼惑习。而求证涅 <lb ed="X" n="0225c22"/><lb ed="R106" n="0266a04"/>槃之妙果故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0225c23"/><lb ed="R106" n="0266a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0225c2301">律仪者。十戒律诸威仪也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0225c24"/><lb ed="R106" n="0266a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0225c2401">始从不杀。至第十不捉金银宝物。名为十戒律。後 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0226a" n="0226a"/> <lb ed="X" n="0226a01"/><lb ed="R106" n="0266a07"/>列二十四事。名诸威仪。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0226a02"/><lb ed="R106" n="0266a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">上篇戒律门</cb:mulu><head>〇上篇戒律门</head> <lb ed="X" n="0226a03"/><lb ed="R106" n="0266a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0226a0301">原辑此要略。文分上上两篇。今初释上篇戒律门。 <lb ed="X" n="0226a04"/><lb ed="R106" n="0266a10"/>篇即简篇。又篇遍也。谓显理铺事。明而遍之也。戒 <lb ed="X" n="0226a05"/><lb ed="R106" n="0266a11"/>是禁戒。律即法律。戒律名同。義有少别。防非止恶 <lb ed="X" n="0226a06"/><lb ed="R106" n="0266a12"/>曰戒。处断轻重。开遮持犯曰律。门以能通为義。谓 <lb ed="X" n="0226a07"/><lb ed="R106" n="0266a13"/>不杀等十法。同出一戒律门。是三乘圣众所履。而 <lb ed="X" n="0226a08"/><lb ed="R106" n="0266a14"/>通至涅槃城。故知此十戒。实为出世之阶梯。涅槃 <lb ed="X" n="0226a09"/><lb ed="R106" n="0266a15"/>之由户也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0226a10"/><lb ed="R106" n="0266a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0226a1001"><persName>佛</persName>制出家者。五夏以前专精戒律。五夏以後方乃听 <lb ed="X" n="0226a11"/><lb ed="R106" n="0266a17"/>教参禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0226a12"/><lb ed="R106" n="0266a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0226a1201">此明戒定慧三无漏学之次第。苟越其次。则定慧 <lb ed="X" n="0226a13"/><lb ed="R106" n="0266b01"/>无所从生矣。<persName>佛</persName>者。是释迦<persName>如来</persName>大觉之称也。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0226a14"/><lb ed="R106" n="0266b02"/>降诞中天<name role="" type="person">迦毘罗</name>卫国。<name role="" type="person">净饭王</name>家。当此<name role="" type="person">周昭王</name>二 <lb ed="X" n="0226a15"/><lb ed="R106" n="0266b03"/>十四年甲寅之岁。四月八日平旦时生。至年十九。 <lb ed="X" n="0226a16"/><lb ed="R106" n="0266b04"/>越城出家。三十成道。灭度当此周穆王五十三年 <lb ed="X" n="0226a17"/><lb ed="R106" n="0266b05"/>壬申之岁。于其中间说法四十九年。教化三乘圣 <lb ed="X" n="0226a18"/><lb ed="R106" n="0266b06"/>众。制诸禁戒。令诸比丘。五夏依师学律。乃至一夜 <lb ed="X" n="0226a19"/><lb ed="R106" n="0266b07"/>不得離师而住。既其律藏通<anchor xml:id="nkr_note_add_0226a1901" n="0226a1901"/><anchor xml:id="beg0226a1901" n="0226a1901"/>已<anchor xml:id="end0226a1901"/>。方习禅诵。若是沙 <lb ed="X" n="0226a20"/><lb ed="R106" n="0266b08"/>弥。则终身依止。非论夏数。详如大律。虽云比丘之 <lb ed="X" n="0226a21"/><lb ed="R106" n="0266b09"/>事。而沙弥不可不知。言制者。谓<persName>如来</persName>法王。于法自 <lb ed="X" n="0226a22"/><lb ed="R106" n="0266b10"/>在。穷尽众生业性。故制诸戒律。令众弟子依之奉 <lb ed="X" n="0226a23"/><lb ed="R106" n="0266b11"/>行。则生死解脱。非馀圣所堪。如世礼乐。非天子不 <lb ed="X" n="0226a24"/><lb ed="R106" n="0266b12"/>制。出世洪规。非<persName>佛</persName>莫立。是知律乃<persName>如来</persName>亲制。自馀 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0226b" n="0226b"/> <lb ed="X" n="0226b01"/><lb ed="R106" n="0266b13"/>声闻菩萨。但述而不作。故文殊<anchor xml:id="nkr_note_add_0226b0101" n="0226b0101"/><anchor xml:id="beg0226b0101" n="0226b0101"/>已<anchor xml:id="end0226b0101"/>降。不许私措一 <lb ed="X" n="0226b02"/><lb ed="R106" n="0266b14"/>词。波離结集。不敢轻衍一字。人间天上。无边圣众。 <lb ed="X" n="0226b03"/><lb ed="R106" n="0266b15"/>唯同一律。咸共遵持。是故特宜尊重。言出家者。有 <lb ed="X" n="0226b04"/><lb ed="R106" n="0266b16"/>二种。一辞亲割爱。弃俗入道。剃发染衣。名出世俗 <lb ed="X" n="0226b05"/><lb ed="R106" n="0266b17"/>家。二断除妄惑。证无生果。名出三界家。是为真出 <lb ed="X" n="0226b06"/><lb ed="R106" n="0266b18"/>家。故净名云。夫出家者。为无为法。是也。言夏者。谓 <lb ed="X" n="0226b07"/><lb ed="R106" n="0267a01"/>出家越俗。不以世岁为年。故于夏三月。<g ref="#CB15081">策</g>励加功 <lb ed="X" n="0226b08"/><lb ed="R106" n="0267a02"/>勉进。或阶圣果。或增三学。以功赏德。故受夏名。即 <lb ed="X" n="0226b09"/><lb ed="R106" n="0267a03"/>以七月十五日为腊除也。言专精者。专谓纯一不 <lb ed="X" n="0226b10"/><lb ed="R106" n="0267a04"/>杂馀学。精谓瞩文了義。阐尽幽微。故令于五夏中。 <lb ed="X" n="0226b11"/><lb ed="R106" n="0267a05"/>研究毘尼。善闲开遮持犯。名种姓相。大律云。纵得 <lb ed="X" n="0226b12"/><lb ed="R106" n="0267a06"/>三明六通。五夏未满。犹须依止师住。五夏虽满。不 <lb ed="X" n="0226b13"/><lb ed="R106" n="0267a07"/>知开遮性制之禁。还须尽寿依他。是以宣律师。十 <lb ed="X" n="0226b14"/><lb ed="R106" n="0267a08"/>席就听毘尼。慧休法师。终身闻律。我辈何人。辄拟 <lb ed="X" n="0226b15"/><lb ed="R106" n="0267a09"/>休学離师。既穷律藏。五夏复周。方许听教习禅。听 <lb ed="X" n="0226b16"/><lb ed="R106" n="0267a10"/>谓从他受业。教谓<persName>如来</persName>一代所说之法。分为十二 <lb ed="X" n="0226b17"/><lb ed="R106" n="0267a11"/>部经。良由众生病既不一。而法药施有多方。故教 <lb ed="X" n="0226b18"/><lb ed="R106" n="0267a12"/>部类开为十二分。一契经。即诸经中长行直说者 <lb ed="X" n="0226b19"/><lb ed="R106" n="0267a13"/>也。二重颂。凡诸经褈宣长行中義也。三授记。谓如 <lb ed="X" n="0226b20"/><lb ed="R106" n="0267a14"/>来为诸弟子等授作<persName>佛</persName>记也。四伽陀。即诸经中偈 <lb ed="X" n="0226b21"/><lb ed="R106" n="0267a15"/>颂也。互自说。谓无人问<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>观众生機。而自宣 <lb ed="X" n="0226b22"/><lb ed="R106" n="0267a16"/>说也。六因缘。即诸经律中。因人缘起事。<persName>佛</persName>为说法 <lb ed="X" n="0226b23"/><lb ed="R106" n="0267a17"/>也。七本生。谓<persName>佛</persName>说诸菩萨本所修行。曾为之事也。 <lb ed="X" n="0226b24"/><lb ed="R106" n="0267a18"/>八本事。谓<persName>佛</persName>说诸声闻弟子。前世等事也。九方等。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0226c" n="0226c"/> <lb ed="X" n="0226c01"/><lb ed="R106" n="0267b01"/>亦名方廣。谓诸大乘经典。其義廣大。量等虚空也。 <lb ed="X" n="0226c02"/><lb ed="R106" n="0267b02"/>十稀有。谓诸经中。<persName>佛</persName>说甚稀有功德之法也。十一 <lb ed="X" n="0226c03"/><lb ed="R106" n="0267b03"/>譬喩。<persName>佛</persName>谓钝根众生说法。假譬喩言词而晓示之 <lb ed="X" n="0226c04"/><lb ed="R106" n="0267b04"/>也。十二论義。谓答诸问者。廣解其義也。言禅者。门 <lb ed="X" n="0226c05"/><lb ed="R106" n="0267b05"/>有无量。要而言之唯二。一修观。二直指。今言参者。 <lb ed="X" n="0226c06"/><lb ed="R106" n="0267b06"/>是直指禅。即直指人心见性成<persName>佛</persName>也。资持云。十诵 <lb ed="X" n="0226c07"/><lb ed="R106" n="0267b07"/>律制比丘。五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_0226c0701" n="0226c0701"/><anchor xml:id="beg0226c0701" n="0226c0701"/>已<anchor xml:id="end0226c0701"/>前专精律部。若达持犯。办比丘 <lb ed="X" n="0226c08"/><lb ed="R106" n="0267b08"/>事。然後乃学习经论。今越次而学。行既失序。入道 <lb ed="X" n="0226c09"/><lb ed="R106" n="0267b09"/>无由。大圣诃责。终非徒尔。今时纔霑戒品。便乃听 <lb ed="X" n="0226c10"/><lb ed="R106" n="0267b10"/>教参禅。为僧行仪。一无所晓。况复轻陵戒检。毁訾 <lb ed="X" n="0226c11"/><lb ed="R106" n="0267b11"/>毘尼。贬学律为小乘。忽持戒为执相。未穷圣旨。错 <lb ed="X" n="0226c12"/><lb ed="R106" n="0267b12"/>解真乘。且戒必可轻。汝何登壇而受。律必可毁。汝 <lb ed="X" n="0226c13"/><lb ed="R106" n="0267b13"/>何削发染衣。是则轻戒。全是自轻。毁律。还成自毁。 <lb ed="X" n="0226c14"/><lb ed="R106" n="0267b14"/>妄情易习。至道难闻。拔俗超群。万中无一。请详圣 <lb ed="X" n="0226c15"/><lb ed="R106" n="0267b15"/>训。能无从乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0226c16"/><lb ed="R106" n="0267b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0226c1601">是故沙弥剃落。先受十戒。次则登壇受具。今名为沙 <lb ed="X" n="0226c17"/><lb ed="R106" n="0267b17"/>弥。而本所受戒。愚者茫乎不知。狂者忽而不学。便拟 <lb ed="X" n="0226c18"/><lb ed="R106" n="0267b18"/>躐等。罔意高远。亦可慨矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0226c19"/><lb ed="R106" n="0268a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0226c1901">是故者。承上起下之辞。谓三无漏学。以律仪为首。 <lb ed="X" n="0226c20"/><lb ed="R106" n="0268a02"/>出家五众。十戒为先。故其始落鬚发。即令禀受。由 <lb ed="X" n="0226c21"/><lb ed="R106" n="0268a03"/>梵行无亏。次乃方许登壇受具。壇即戒场。此场僧 <lb ed="X" n="0226c22"/><lb ed="R106" n="0268a04"/>共秉法羯磨而成。若非此场。戒无由得。具是具足。 <lb ed="X" n="0226c23"/><lb ed="R106" n="0268a05"/>谓受比丘二百五十大戒。即便具足涅槃妙因。亦 <lb ed="X" n="0226c24"/><lb ed="R106" n="0268a06"/>名近圆。圆即圆寂。谓此大戒。与涅槃相去不远矣。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0227a" n="0227a"/> <lb ed="X" n="0227a01"/><lb ed="R106" n="0268a07"/>今名为沙弥而本所受戒者。此谓推本得名。由本 <lb ed="X" n="0227a02"/><lb ed="R106" n="0268a08"/>受十戒。今得沙弥名。名既因本。故当习学谨持。而 <lb ed="X" n="0227a03"/><lb ed="R106" n="0268a09"/>不学不持。由二种人。一愚。二狂。愚无慧目。不鉴是 <lb ed="X" n="0227a04"/><lb ed="R106" n="0268a10"/>非。故于诸戒相。茫乎不知。狂妄邪见。不循位次。故 <lb ed="X" n="0227a05"/><lb ed="R106" n="0268a11"/>于<persName>如来</persName>圣制。忽而不学。便拟躐等者。躐跨越也。等 <lb ed="X" n="0227a06"/><lb ed="R106" n="0268a12"/>级也。学记云。幼者听而弗问。学不躐等也。若不循 <lb ed="X" n="0227a07"/><lb ed="R106" n="0268a13"/>位次。便欲跨越前进。正所谓朝得圆颅。暮躐大僧 <lb ed="X" n="0227a08"/><lb ed="R106" n="0268a14"/>之上是也。斯由狂见。不识法相戒品之次序。故其 <lb ed="X" n="0227a09"/><lb ed="R106" n="0268a15"/>妄拟跨越。欲齐先哲。如百喩经云。昔有愚人。见他 <lb ed="X" n="0227a10"/><lb ed="R106" n="0268a16"/>富家三重楼阁高廣严丽。即唤木匠。令造最上第 <lb ed="X" n="0227a11"/><lb ed="R106" n="0268a17"/>三层屋。匠言。何有不作最下。能造第二。不造第二。 <lb ed="X" n="0227a12"/><lb ed="R106" n="0268a18"/>能造第三。愚人固言。我不用下二。必为我作上屋。 <lb ed="X" n="0227a13"/><lb ed="R106" n="0268b01"/>时人闻知。便生怪笑。譬如四辈弟子。不勤修敬三 <lb ed="X" n="0227a14"/><lb ed="R106" n="0268b02"/>尊。懒惰懈怠。欲求道果。不欲下三果。唯欲得第四 <lb ed="X" n="0227a15"/><lb ed="R106" n="0268b03"/>无生果。亦为时人之所<g ref="#CB15334">嗤</g>笑。如彼愚人。等无有异。 <lb ed="X" n="0227a16"/><lb ed="R106" n="0268b04"/>若不依三乘次第。先学大乘。亦复如是。<persName>佛</persName>藏经云。 <lb ed="X" n="0227a17"/><lb ed="R106" n="0268b05"/>不先学小乘。後学大乘者。非<persName>佛</persName>弟子。今不学沙弥。 <lb ed="X" n="0227a18"/><lb ed="R106" n="0268b06"/>欲得具戒。不持净戒。欲得顿悟。如彼愚人。何有异 <lb ed="X" n="0227a19"/><lb ed="R106" n="0268b07"/>哉。罔意高远亦可慨者。昏昧无知曰罔意。妄齐先 <lb ed="X" n="0227a20"/><lb ed="R106" n="0268b08"/>哲曰高远。原高是指比丘。远即指菩萨。慨是伤歎 <lb ed="X" n="0227a21"/><lb ed="R106" n="0268b09"/>之辞。又高远亦<persName>佛</persName>祖所证之地。由狂忽学。故失慧 <lb ed="X" n="0227a22"/><lb ed="R106" n="0268b10"/>明。由失慧明。故无所知。由无所知。故不识教行理 <lb ed="X" n="0227a23"/><lb ed="R106" n="0268b11"/>果。三学之次第。妄跨高远。拟齐<persName>佛</persName>祖。诚可伤愍。故 <lb ed="X" n="0227a24"/><lb ed="R106" n="0268b12"/>云亦可慨矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0227b" n="0227b"/> <lb ed="X" n="0227b01"/><lb ed="R106" n="0268b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b0101">因取十戒。略解数语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b02"/><lb ed="R106" n="0268b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b0201">略而非廣。故曰数语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b03"/><lb ed="R106" n="0268b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b0301">使蒙学知所向方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b04"/><lb ed="R106" n="0268b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b0401">初入道者。故曰蒙学。由慨狂愚罔谙戒法。故于沙 <lb ed="X" n="0227b05"/><lb ed="R106" n="0268b17"/>弥律仪经中录取十戒。略为解释。诲彼未闻。離无 <lb ed="X" n="0227b06"/><lb ed="R106" n="0268b18"/>知苦。俾初入道者。有所措心。故曰向方。论云。三恶 <lb ed="X" n="0227b07"/><lb ed="R106" n="0269a01"/>烧燃。驼驴重楚。饿鬼饥渴。不名为苦。痴暗无闻。不 <lb ed="X" n="0227b08"/><lb ed="R106" n="0269a02"/>识方向。乃名为苦是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b09"/><lb ed="R106" n="0269a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b0901">好心出家者。切意遵行。愼勿违犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b10"/><lb ed="R106" n="0269a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b1001">不为王力所逼。不为邪求活命。不为避懒偷安。不 <lb ed="X" n="0227b11"/><lb ed="R106" n="0269a05"/>为负债逃难。本为希求正法。以信故而入法门。是 <lb ed="X" n="0227b12"/><lb ed="R106" n="0269a06"/>曰好心出家。若为脱離生死。受持禁戒。故能切意 <lb ed="X" n="0227b13"/><lb ed="R106" n="0269a07"/>遵守奉行。戒是越苦海之浮囊。莊严法身之璎珞。 <lb ed="X" n="0227b14"/><lb ed="R106" n="0269a08"/>故须谨愼。勿使毫<g ref="#CB12530">厘</g>有所亏犯也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b15"/><lb ed="R106" n="0269a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b1501">然後近为比丘戒之阶梯。远为菩萨戒之根本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b16"/><lb ed="R106" n="0269a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b1601">然後。由下之上也。谓十戒为比丘阶梯。菩萨根本。 <lb ed="X" n="0227b17"/><lb ed="R106" n="0269a11"/>犹三级重楼。故曰阶梯。如多罗树头。故曰根本。沙 <lb ed="X" n="0227b18"/><lb ed="R106" n="0269a12"/>弥邻次比丘。名之曰近。尙隔具足。名之曰远。初阶 <lb ed="X" n="0227b19"/><lb ed="R106" n="0269a13"/>若毁。次步难登。根本一亏。枝葉花果。悉皆堕落。故 <lb ed="X" n="0227b20"/><lb ed="R106" n="0269a14"/>经云。若破五戒中重戒。还受五戒。乃至菩萨戒。无 <lb ed="X" n="0227b21"/><lb ed="R106" n="0269a15"/>有是处。若破十戒中重戒。还受十戒。比丘戒。菩萨 <lb ed="X" n="0227b22"/><lb ed="R106" n="0269a16"/>戒。亦无有是处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227b23"/><lb ed="R106" n="0269a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b2301">因戒生定。因定发慧。庶幾成就圣道。不负出家之志 <lb ed="X" n="0227b24"/><lb ed="R106" n="0269a18"/>矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0227c" n="0227c"/> <lb ed="X" n="0227c01"/><lb ed="R106" n="0269b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227c0101">庶幾是近可之辞。由戒净故。定性现前。则有无漏 <lb ed="X" n="0227c02"/><lb ed="R106" n="0269b02"/>慧发。以慧唯求。断诸惑障。复本净明。故曰成就圣 <lb ed="X" n="0227c03"/><lb ed="R106" n="0269b03"/>道。斯乃三学相资。如鼎三足。故能成就圣道。圣道 <lb ed="X" n="0227c04"/><lb ed="R106" n="0269b04"/>者。声闻缘觉菩萨三乘之菩提。出家本祈菩提。而 <lb ed="X" n="0227c05"/><lb ed="R106" n="0269b05"/>三学增上。则去道不远。故出家之志不负矣。昙一 <lb ed="X" n="0227c06"/><lb ed="R106" n="0269b06"/>律师云。三世<persName>佛</persName>法。戒为根本。本之不修。道远乎哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227c07"/><lb ed="R106" n="0269b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227c0701">若乐廣览。自当阅律藏全书。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227c08"/><lb ed="R106" n="0269b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227c0801">乐。欲也。览。看也。阅。是检阅遍观也。律藏全书。即沙 <lb ed="X" n="0227c09"/><lb ed="R106" n="0269b09"/>弥十戒法幷威仪等经。今此要略。为便初进。庶知 <lb ed="X" n="0227c10"/><lb ed="R106" n="0269b10"/>持犯粗相。欲悉微细行持。自当廣阅全书。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227c11"/><lb ed="R106" n="0269b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227c1101">後十戒。出沙弥十戒经。<persName>佛</persName>敕舍利弗。为罗睺罗说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0227c12"/><lb ed="R106" n="0269b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227c1201">後十戒者。始从不杀生。至十不捉持生像是也。出 <lb ed="X" n="0227c13"/><lb ed="R106" n="0269b13"/>沙弥十戒经者。显非臆说。及出馀经也。<persName>佛</persName>即释迦 <lb ed="X" n="0227c14"/><lb ed="R106" n="0269b14"/><persName>如来</persName>。敕犹天子制书命令。<persName>佛</persName>为法王。故制戒律。命 <lb ed="X" n="0227c15"/><lb ed="R106" n="0269b15"/>舍利弗为罗睺罗说。梵语舍利。此云身。亦云鹙。弗 <lb ed="X" n="0227c16"/><lb ed="R106" n="0269b16"/>者子也。父是天竺婆罗门。提舍论师。母名舍利。而 <lb ed="X" n="0227c17"/><lb ed="R106" n="0269b17"/>好形身。眼明如鹙鸟之目。从母受称。故名舍利子。 <lb ed="X" n="0227c18"/><lb ed="R106" n="0269b18"/>投<persName>佛</persName>出家。证无生果。<persName>佛</persName>十大弟子中。智慧第一也。 <lb ed="X" n="0227c19"/><lb ed="R106" n="0270a01"/>罗睺罗。此云覆障。亦云执日。是<persName>佛</persName>之子。生时値阿 <lb ed="X" n="0227c20"/><lb ed="R106" n="0270a02"/>修罗以手障日。因之为名。昔<persName>佛</persName>为太子时。启父出 <lb ed="X" n="0227c21"/><lb ed="R106" n="0270a03"/>家。父曰。无绝吾国嗣。汝若有子。听汝出家。太子即 <lb ed="X" n="0227c22"/><lb ed="R106" n="0270a04"/>以手指<name role="" type="person">耶输陀罗</name>夫人腹。便觉有妊。在胎六年始 <lb ed="X" n="0227c23"/><lb ed="R106" n="0270a05"/>生。因此亦名覆障。年既长大。<persName>佛</persName>即度令出家。敕舍 <lb ed="X" n="0227c24"/><lb ed="R106" n="0270a06"/>利弗。为说十戒。而<persName>佛</persName>不为说戒作和尙阇梨者。由 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0228a" n="0228a"/> <lb ed="X" n="0228a01"/><lb ed="R106" n="0270a07"/>三宝位别故。<persName>如来</persName>是<persName>佛</persName>宝。故不与人作和尙。和尙 <lb ed="X" n="0228a02"/><lb ed="R106" n="0270a08"/>是僧宝。十戒是法宝。故敕舍利弗为作和尙。使三 <lb ed="X" n="0228a03"/><lb ed="R106" n="0270a09"/>宝无相滥也。诸沙弥中出家。罗睺罗最为其首。未 <lb ed="X" n="0228a04"/><lb ed="R106" n="0270a10"/>曾有经云。罗睺罗年至九岁。出家为沙弥。舍利弗 <lb ed="X" n="0228a05"/><lb ed="R106" n="0270a11"/>为和尙。<name role="" type="person">大目犍连</name>作阿阇黎。与授十戒。<name role="" type="person">耶输陀罗</name> <lb ed="X" n="0228a06"/><lb ed="R106" n="0270a12"/>未满三年。亦捨俗出家。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0228a07"/><lb ed="R106" n="0270a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一曰不杀生</cb:mulu><head>△一曰不杀生</head> <lb ed="X" n="0228a08"/><lb ed="R106" n="0270a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228a0801">断命曰杀。有情曰生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228a09"/><lb ed="R106" n="0270a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228a0901">解曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228a10"/><lb ed="R106" n="0270a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228a1001">按文释義名解。发语宣辞名曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228a11"/><lb ed="R106" n="0270a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228a1101">上至诸<persName>佛</persName>圣人。师僧父母。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228a12"/><lb ed="R106" n="0270a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228a1201">诸<persName>佛</persName>者。是现在十方一切<persName>如来</persName>。然<persName>如来</persName>行满果圆。 <lb ed="X" n="0228a13"/><lb ed="R106" n="0270b01"/>夙障久寂。非人天魔王之所能害。今言杀者。如提 <lb ed="X" n="0228a14"/><lb ed="R106" n="0270b02"/>婆达多。推石压<persName>佛</persName>。伤<persName>佛</persName>足指。即名为杀。圣人者。以 <lb ed="X" n="0228a15"/><lb ed="R106" n="0270b03"/>人得圣法。故谓之圣人。圣人有二。一世间圣人。二 <lb ed="X" n="0228a16"/><lb ed="R106" n="0270b04"/>出世间圣人。若依字训。从耳呈声。谓其心通天地。 <lb ed="X" n="0228a17"/><lb ed="R106" n="0270b05"/>情畅万物。犹耳之通声。故易云。圣人者。与天地合 <lb ed="X" n="0228a18"/><lb ed="R106" n="0270b06"/>其德。与日月合其明。与四时合其序。与鬼神合其 <lb ed="X" n="0228a19"/><lb ed="R106" n="0270b07"/>吉凶。此是世间圣人。由其见缠六合。性窒一生。故 <lb ed="X" n="0228a20"/><lb ed="R106" n="0270b08"/>不能含吐十虚。妙穷三际也。出世间圣人。则不闻 <lb ed="X" n="0228a21"/><lb ed="R106" n="0270b09"/>其声。知九界情。通谛理。畅众機。与法界合其德。与 <lb ed="X" n="0228a22"/><lb ed="R106" n="0270b10"/>二智合其明。与四機合其节。与众圣合其冥显。斯 <lb ed="X" n="0228a23"/><lb ed="R106" n="0270b11"/>乃<persName>佛</persName>大圣人。智周法界。穷理尽性之绝量。尙非声 <lb ed="X" n="0228a24"/><lb ed="R106" n="0270b12"/>闻缘觉境界。况其他圣乎。今言圣人。拣非世圣。乃 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0228b" n="0228b"/> <lb ed="X" n="0228b01"/><lb ed="R106" n="0270b13"/>出世三乘圣人。以世圣无果位故也。师者。人之模 <lb ed="X" n="0228b02"/><lb ed="R106" n="0270b14"/>笵。即和尙阿阇黎也。僧者。是受具足戒人。父母。是 <lb ed="X" n="0228b03"/><lb ed="R106" n="0270b15"/>始生自身者也。律云。当念所生。及师友恩。精进行 <lb ed="X" n="0228b04"/><lb ed="R106" n="0270b16"/>道。欲度父母。既云念恩。岂当杀害。如上所杀。即犯 <lb ed="X" n="0228b05"/><lb ed="R106" n="0270b17"/>逆罪。不可悔。堕阿鼻大地狱。受烧煮苦。穷劫莫尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228b06"/><lb ed="R106" n="0270b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228b0601">下至蜎飞蠕动。微细蜫虫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228b07"/><lb ed="R106" n="0271a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228b0701">蜎音渊。是飞行之虫。蠕音盾。是小虫。有识性能动 <lb ed="X" n="0228b08"/><lb ed="R106" n="0271a02"/>之者。昆同蜫。是虫之总名。乃至眼可见者。名曰微 <lb ed="X" n="0228b09"/><lb ed="R106" n="0271a03"/>细。虫类虽多。此三收尽。然而俱禀色心。同一觉源。 <lb ed="X" n="0228b10"/><lb ed="R106" n="0271a04"/>所以欣生怖死。痛痒苦乐。与人无异。既同觉源。即 <lb ed="X" n="0228b11"/><lb ed="R106" n="0271a05"/>是未来诸<persName>佛</persName>。俱禀色心。彼我无别。害彼还成自害 <lb ed="X" n="0228b12"/><lb ed="R106" n="0271a06"/>也。此中不言人畜者。以擧其上下。而包括其中矣。 <lb ed="X" n="0228b13"/><lb ed="R106" n="0271a07"/>杀人犯不可悔罪。畜牲虽云可悔。而偿命之愆犹 <lb ed="X" n="0228b14"/><lb ed="R106" n="0271a08"/>存。言可悔者。谓对二师。或有德人。发露忏悔。断相 <lb ed="X" n="0228b15"/><lb ed="R106" n="0271a09"/>续心。後不更作。若覆藏不发露。罪垢日夜增。後堕 <lb ed="X" n="0228b16"/><lb ed="R106" n="0271a10"/>三恶道。言不可悔者。罪不可除灭。摈出众。永不得 <lb ed="X" n="0228b17"/><lb ed="R106" n="0271a11"/>出家受戒。下三戒。準此应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228b18"/><lb ed="R106" n="0271a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228b1801">但有命者。不得故杀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228b19"/><lb ed="R106" n="0271a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0228b1901" n="0228b1901"/><anchor xml:id="beg0228b1901" n="0228b1901"/>但<anchor xml:id="end0228b1901"/>者凡也。命谓六根六识相续而生。名之曰命。此 <lb ed="X" n="0228b20"/><lb ed="R106" n="0271a14"/>相续断。名之曰死。故谓故心杀害。显非误伤等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228b21"/><lb ed="R106" n="0271a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228b2101">或自杀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228b22"/><lb ed="R106" n="0271a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228b2201">此从身业生罪。谓自身亲行杀害。或手足刀杖瓦 <lb ed="X" n="0228b23"/><lb ed="R106" n="0271a17"/>石等打令死。或遥掷令死。或与毒药。或推堕坑阱 <lb ed="X" n="0228b24"/><lb ed="R106" n="0271a18"/>水火中。悉名身业之罪。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0228c" n="0228c"/> <lb ed="X" n="0228c01"/><lb ed="R106" n="0271b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c0101">或教他杀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c02"/><lb ed="R106" n="0271b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c0201">此从口业生罪。谓教他杀。令夺彼命。或诃骂。或劝 <lb ed="X" n="0228c03"/><lb ed="R106" n="0271b03"/>誉令彼自死。或咒诅令死。悉名口业之罪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c04"/><lb ed="R106" n="0271b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c0401">或见杀随喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c05"/><lb ed="R106" n="0271b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c0501">此从意业生罪。谓见他人行杀。自心随之而生欢 <lb ed="X" n="0228c06"/><lb ed="R106" n="0271b06"/>喜。虽非身口亲作。然三业之中。心为主宰。故得罪 <lb ed="X" n="0228c07"/><lb ed="R106" n="0271b07"/>同前。无有轻重。经云。有犯斯戒。非沙弥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c08"/><lb ed="R106" n="0271b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c0801">廣如律中。文繁不录。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c09"/><lb ed="R106" n="0271b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c0901">律谓沙弥十戒经。幷大律等。备载种种杀法。结罪 <lb ed="X" n="0228c10"/><lb ed="R106" n="0271b10"/>轻重。心境不同。以文多故。不能俱录。上述律文竟。 <lb ed="X" n="0228c11"/><lb ed="R106" n="0271b11"/>下引经意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c12"/><lb ed="R106" n="0271b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c1201">经载冬月生虱。取放竹筒中。暖以绵絮。养以腻物。恐 <lb ed="X" n="0228c13"/><lb ed="R106" n="0271b13"/>其饥冻而死也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c14"/><lb ed="R106" n="0271b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c1401">冬月重衣温服。故多生虮虱也。腻物。是身中垢腻。 <lb ed="X" n="0228c15"/><lb ed="R106" n="0271b15"/>恐虱饥冻而死。故饥以腻物养之。冻以绵絮暖之。 <lb ed="X" n="0228c16"/><lb ed="R106" n="0271b16"/>此文虽出诸经。然大律详备。<persName>佛</persName>为老病比丘而设。 <lb ed="X" n="0228c17"/><lb ed="R106" n="0271b17"/>时有老病比丘。数数起弃虱疲极。<persName>佛</persName>听拾著绵帛 <lb ed="X" n="0228c18"/><lb ed="R106" n="0271b18"/>中。若虱走出。应作筒盛。以盖塞口。繫床脚裡。若晓 <lb ed="X" n="0228c19"/><lb ed="R106" n="0272a01"/>若暮。须持出外徐安木孔。或墙隙中。任其自活。不 <lb ed="X" n="0228c20"/><lb ed="R106" n="0272a02"/>得随处弃掷。壁虱当安靑草上。或凉冷处。馀虱可 <lb ed="X" n="0228c21"/><lb ed="R106" n="0272a03"/>于随宜处所而安置之。今时多有不解教法。久贮 <lb ed="X" n="0228c22"/><lb ed="R106" n="0272a04"/>筒内困死。虽云依教。殊无护命之心。又何逃杀生 <lb ed="X" n="0228c23"/><lb ed="R106" n="0272a05"/>罪哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0228c24"/><lb ed="R106" n="0272a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c2401">乃至滤水覆灯。不蓄猫狸等。皆慈悲之道也。微类尙 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0229a" n="0229a"/> <lb ed="X" n="0229a01"/><lb ed="R106" n="0272a07"/>然。大者可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229a02"/><lb ed="R106" n="0272a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229a0201">乃至者。是擧前後以括其中也。前明杀害粗相。後 <lb ed="X" n="0229a03"/><lb ed="R106" n="0272a09"/>明护生细行。其中粗细非一。可以意会。难以枚擧。 <lb ed="X" n="0229a04"/><lb ed="R106" n="0272a10"/>故曰大可知矣。如经云。无得焚烧山林。伤害众生。 <lb ed="X" n="0229a05"/><lb ed="R106" n="0272a11"/>就决湖池。堰塞派渎。残害水性。是也。滤水者。是诸 <lb ed="X" n="0229a06"/><lb ed="R106" n="0272a12"/>贤圣护生行慈之要务。故馀律云。若行五里。无囊 <lb ed="X" n="0229a07"/><lb ed="R106" n="0272a13"/>不去。若知寺不滤水。不合饮用。寧自渴死长途。足 <lb ed="X" n="0229a08"/><lb ed="R106" n="0272a14"/>为龟镜。昔有二比丘。往觐<persName>世尊</persName>。中途渴乏。见池虫 <lb ed="X" n="0229a09"/><lb ed="R106" n="0272a15"/>水。大者护戒不饮而死。小者饮<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a0901" n="0229a0901"/><anchor xml:id="beg0229a0901" n="0229a0901"/>已<anchor xml:id="end0229a0901"/>。往见<persName>世尊</persName>。<persName>佛</persName>即 <lb ed="X" n="0229a10"/><lb ed="R106" n="0272a16"/>诃云。汝愚痴人。彼以护戒故。得生善趣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a1001" n="0229a1001"/><anchor xml:id="beg0229a1001" n="0229a1001"/>已<anchor xml:id="end0229a1001"/>先见我。 <lb ed="X" n="0229a11"/><lb ed="R106" n="0272a17"/>汝虽近吾。去吾千里。凡欲饮用。须先观察。无虫方 <lb ed="X" n="0229a12"/><lb ed="R106" n="0272a18"/>用。有即密绢滤之。囊中之虫。徐倾净器。持还取水 <lb ed="X" n="0229a13"/><lb ed="R106" n="0272b01"/>本处。而轻放之。不可悬弃。令虫闷死。正法念经云。 <lb ed="X" n="0229a14"/><lb ed="R106" n="0272b02"/>经宿之水。若不细观。恐生细虫。若不漉滤。不饮不 <lb ed="X" n="0229a15"/><lb ed="R106" n="0272b03"/>用。是名细持不杀戒。又仪则经云。乃至草木上。涂 <lb ed="X" n="0229a16"/><lb ed="R106" n="0272b04"/>壇牛粪中。如是受用时。救护于含识。或彼床座内。 <lb ed="X" n="0229a17"/><lb ed="R106" n="0272b05"/>田地粪土中。一一仔细观。是名出家行。若人以拳 <lb ed="X" n="0229a18"/><lb ed="R106" n="0272b06"/>捧土石及砖瓦。打掷禽兽等。亦得犯戒罪。覆灯者。 <lb ed="X" n="0229a19"/><lb ed="R106" n="0272b07"/>谓用纱罗绢纸等覆盖。以护诸虫蛾也。畜谓蓄养。 <lb ed="X" n="0229a20"/><lb ed="R106" n="0272b08"/>猫与狸。皆是捕鼠之兽。慈悲之道。是菩萨利生之 <lb ed="X" n="0229a21"/><lb ed="R106" n="0272b09"/>大道。以慈能与乐。故不令饥冻等。悲能拔苦。故滤 <lb ed="X" n="0229a22"/><lb ed="R106" n="0272b10"/>水覆灯。不蓄猫狸等。微类尙然者。谓虱虫蛾等。犹 <lb ed="X" n="0229a23"/><lb ed="R106" n="0272b11"/>尙爱护如是。则其飞禽走兽大者。不杀可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229a24"/><lb ed="R106" n="0272b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229a2401">今人不能如是行慈。复加伤害可乎。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0229b" n="0229b"/> <lb ed="X" n="0229b01"/><lb ed="R106" n="0272b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229b0101">谓既不能行滤水覆灯之慈行。而更加伤害彼命 <lb ed="X" n="0229b02"/><lb ed="R106" n="0272b14"/>可乎。可乎是反征之辞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229b03"/><lb ed="R106" n="0272b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229b0301">故经云。施恩济乏。使其得安。若见杀者。当起慈心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229b04"/><lb ed="R106" n="0272b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229b0401">此要略中。凡言经云。律云。多出沙弥十戒法。不复 <lb ed="X" n="0229b05"/><lb ed="R106" n="0272b17"/>一一繁释。若注中云大律者。即比丘律也。一切众 <lb ed="X" n="0229b06"/><lb ed="R106" n="0272b18"/>生于财法二种。多所馑乏。若见无财众生。缺于衣 <lb ed="X" n="0229b07"/><lb ed="R106" n="0273a01"/>食之苦。当随自力以衣食而利济之。见无法众生。 <lb ed="X" n="0229b08"/><lb ed="R106" n="0273a02"/>起于悭贪。破戒。嗔恚。懈惰。散乱。愚痴之障。为说布 <lb ed="X" n="0229b09"/><lb ed="R106" n="0273a03"/>施持戒忍辱精进禅定智慧。而济渡之。以财施能 <lb ed="X" n="0229b10"/><lb ed="R106" n="0273a04"/>令身安。法施能令心安。故云使其得安。杂宝藏经 <lb ed="X" n="0229b11"/><lb ed="R106" n="0273a05"/>云。昔有一罗汉。蓄一沙弥。知其却後七日命必当 <lb ed="X" n="0229b12"/><lb ed="R106" n="0273a06"/>终。即使归家。路中见众蚁子随水漂流。命将欲绝。 <lb ed="X" n="0229b13"/><lb ed="R106" n="0273a07"/>沙弥生慈悲心。即脱衣盛土堰水。而取蚁子置高 <lb ed="X" n="0229b14"/><lb ed="R106" n="0273a08"/>燥处。七日还归师所。师甚怪之。即入定以天眼观 <lb ed="X" n="0229b15"/><lb ed="R106" n="0273a09"/>知。彼无馀福得活。以救蚁子因缘故。七日不死。得 <lb ed="X" n="0229b16"/><lb ed="R106" n="0273a10"/>延寿命。丈夫论偈云。悲心施一人。功德如大地。为 <lb ed="X" n="0229b17"/><lb ed="R106" n="0273a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0229b1701" n="0229b1701"/><anchor xml:id="beg0229b1701" n="0229b1701"/>己<anchor xml:id="end0229b1701"/>施一切。得报如芥子。救一厄难人。勝馀一切施。 <lb ed="X" n="0229b18"/><lb ed="R106" n="0273a12"/>众星虽有光。不如一月明。当起慈心者。谓见他人 <lb ed="X" n="0229b19"/><lb ed="R106" n="0273a13"/>杀生。应以财物救赎其命。若自无财。可为乞化。乞 <lb ed="X" n="0229b20"/><lb ed="R106" n="0273a14"/>化亦无。可为杀者方便说法劝喩。令生欢喜。而释 <lb ed="X" n="0229b21"/><lb ed="R106" n="0273a15"/>放之。若其不信。当生慈心。愍彼行杀者。罪堕三涂。 <lb ed="X" n="0229b22"/><lb ed="R106" n="0273a16"/>其被杀者。苦痛无地。怨业既结于今生。酬报则当 <lb ed="X" n="0229b23"/><lb ed="R106" n="0273a17"/>来不<anchor xml:id="nkr_note_add_0229b2301" n="0229b2301"/><anchor xml:id="beg0229b2301" n="0229b2301"/>已<anchor xml:id="end0229b2301"/>。愿得菩提。度令解脱。故经云。誓吾得道国 <lb ed="X" n="0229b24"/><lb ed="R106" n="0273a18"/>无杀者。如度狗经云。昔有沙门。见一屠儿。抱一狗 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0229c" n="0229c"/> <lb ed="X" n="0229c01"/><lb ed="R106" n="0273b01"/>子持归欲杀。沙门语曰。杀生之罪。甚为不善。愿持 <lb ed="X" n="0229c02"/><lb ed="R106" n="0273b02"/>我钵中食。贸此狗子。令命得活。获福无量。乃至殷 <lb ed="X" n="0229c03"/><lb ed="R106" n="0273b03"/>勤晓喩。屠儿不肯随言。沙门即以饭饲狗子。以手 <lb ed="X" n="0229c04"/><lb ed="R106" n="0273b04"/>摩捋咒愿。泣而告曰。卿何罪所致。得是狗身。不得 <lb ed="X" n="0229c05"/><lb ed="R106" n="0273b05"/>自在。为他杀食。愿汝世世罪灭福生。離狗子身。得 <lb ed="X" n="0229c06"/><lb ed="R106" n="0273b06"/>生为人。値遇三宝。狗子得食。善心即生。踊跃欢喜。 <lb ed="X" n="0229c07"/><lb ed="R106" n="0273b07"/>自知皈依。屠儿将归杀食。狗子命终。生大长者家。 <lb ed="X" n="0229c08"/><lb ed="R106" n="0273b08"/>时沙门乞食。到长者门。其子见之。欢喜礼足。供以 <lb ed="X" n="0229c09"/><lb ed="R106" n="0273b09"/>百味。即随出家。深解经義。便得三昧。致不退转。开 <lb ed="X" n="0229c10"/><lb ed="R106" n="0273b10"/>化一切。发菩提心。畜牲尙乃得道。况人寧不获果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229c11"/><lb ed="R106" n="0273b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229c1101">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229c12"/><lb ed="R106" n="0273b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229c1201">噫。是慨歎之声。欤。是语末之辞。亦是歎辞。谓杀生 <lb ed="X" n="0229c13"/><lb ed="R106" n="0273b13"/>之罪。苦报无量。穷劫受殃。诚可愍伤。则不可不为 <lb ed="X" n="0229c14"/><lb ed="R106" n="0273b14"/>切戒。如轮转五道经云。为人喜杀者。後生作水上 <lb ed="X" n="0229c15"/><lb ed="R106" n="0273b15"/>蜉蝣之虫。朝生暮死。大论云。<persName>佛</persName>言杀生有十罪。一 <lb ed="X" n="0229c16"/><lb ed="R106" n="0273b16"/>心常怀毒。世世不绝。二众生憎恶。眼不喜见。三常 <lb ed="X" n="0229c17"/><lb ed="R106" n="0273b17"/>怀恶念。思惟恶事。四众生畏之。如见蛇虎。五睡时 <lb ed="X" n="0229c18"/><lb ed="R106" n="0273b18"/>心怖。寤亦不安。六常有噩梦。七命终之时。狂怖恶 <lb ed="X" n="0229c19"/><lb ed="R106" n="0274a01"/>死。八种短命业因缘。九身壞命终堕于地狱。十若 <lb ed="X" n="0229c20"/><lb ed="R106" n="0274a02"/>出为人。常当短命。如经所说。可不深戒哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0229c21"/><lb ed="R106" n="0274a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二曰不盗</cb:mulu><head>△二曰不盗</head> <lb ed="X" n="0229c22"/><lb ed="R106" n="0274a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229c2201">物属于他。他所守护。不与而取。名之曰盗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229c23"/><lb ed="R106" n="0274a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229c2301">解曰。金银重物。以至一针一草。不得不与而取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0229c24"/><lb ed="R106" n="0274a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229c2401">擧金银。<anchor xml:id="nkr_note_add_0229c2401" n="0229c2401"/><anchor xml:id="beg0229c2401" n="0229c2401"/>已<anchor xml:id="end0229c2401"/>兼七宝。重物即衣食器具等。贵價之物。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0230a" n="0230a"/> <lb ed="X" n="0230a01"/><lb ed="R106" n="0274a07"/>一针一草。是物之最轻小者。以至者。是擧前後之 <lb ed="X" n="0230a02"/><lb ed="R106" n="0274a08"/>重轻。令达其中者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a03"/><lb ed="R106" n="0274a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a0301">若常住物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a04"/><lb ed="R106" n="0274a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a0401">即十方僧物。但赡部洲内。所有出家<persName>佛</persName>弟子众。皆 <lb ed="X" n="0230a05"/><lb ed="R106" n="0274a11"/>悉有分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a06"/><lb ed="R106" n="0274a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a0601">若信施物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a07"/><lb ed="R106" n="0274a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a0701">谓施主持物至寺佈施。而未分与僧者是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a08"/><lb ed="R106" n="0274a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a0801">若僧众物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a09"/><lb ed="R106" n="0274a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a0901">是现前僧物。方等经华聚菩萨云。五逆四重。我亦 <lb ed="X" n="0230a10"/><lb ed="R106" n="0274a16"/>能救。盗僧物者。我不能救。三昧经云。盗僧鬘物者。 <lb ed="X" n="0230a11"/><lb ed="R106" n="0274a17"/>过杀八万四千父母等罪。大律云。若盗<persName>佛</persName>塔物。及 <lb ed="X" n="0230a12"/><lb ed="R106" n="0274a18"/>寺中供具。即犯道罪。若盗他经卷。计纸墨値犯罪。 <lb ed="X" n="0230a13"/><lb ed="R106" n="0274b01"/>宝樑经云。寧<g ref="#CB01493">啖</g>身肉。终不用三宝物。得大苦报。罪 <lb ed="X" n="0230a14"/><lb ed="R106" n="0274b02"/>受一劫。若过一劫。以侵损三宝物故。又<persName>佛</persName>法僧物。 <lb ed="X" n="0230a15"/><lb ed="R106" n="0274b03"/>各有所属。不得互用。用则计直成罪。常住僧物。亦 <lb ed="X" n="0230a16"/><lb ed="R106" n="0274b04"/>各有所属。不得互用。如大律廣明。此不繁录。唐汾 <lb ed="X" n="0230a17"/><lb ed="R106" n="0274b05"/>州。启福寺主惠澄。染患作牛吼而死。寺僧长寧。夜 <lb ed="X" n="0230a18"/><lb ed="R106" n="0274b06"/>见澄来。形色憔悴。曰。为互用三宝物。受苦难言。诸 <lb ed="X" n="0230a19"/><lb ed="R106" n="0274b07"/>罪盖轻。唯用常住物至重。愿赐救济。寧即为诵经 <lb ed="X" n="0230a20"/><lb ed="R106" n="0274b08"/>忏罪。月馀复来云。承利益。<anchor xml:id="nkr_note_add_0230a2001" n="0230a2001"/><anchor xml:id="beg0230a2001" n="0230a2001"/>已<anchor xml:id="end0230a2001"/>得息苦。别居一处。但 <lb ed="X" n="0230a21"/><lb ed="R106" n="0274b09"/>未知得脱之日。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a22"/><lb ed="R106" n="0274b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a2201">若官物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a23"/><lb ed="R106" n="0274b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a2301">即九品宦职之物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230a24"/><lb ed="R106" n="0274b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a2401">民物。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0230b" n="0230b"/> <lb ed="X" n="0230b01"/><lb ed="R106" n="0274b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0101">即农庶工商百姓之物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b02"/><lb ed="R106" n="0274b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b0201">一切物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b03"/><lb ed="R106" n="0274b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0301">属鬼神禽兽等物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b04"/><lb ed="R106" n="0274b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b0401">或夺取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b05"/><lb ed="R106" n="0274b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0501">对面不与而取。名为强夺。亦名为劫。仪则经云。若 <lb ed="X" n="0230b06"/><lb ed="R106" n="0274b18"/>自衣钵等。被贼所劫盗。勿得强取之。说法方便化。 <lb ed="X" n="0230b07"/><lb ed="R106" n="0275a01"/>或复而回买。不<g ref="#CB04676">允</g>随他意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b08"/><lb ed="R106" n="0275a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b0801">或窃取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b09"/><lb ed="R106" n="0275a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0901">私取曰窃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b10"/><lb ed="R106" n="0275a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b1001">或诈取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b11"/><lb ed="R106" n="0275a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b1101">诡谲曰诈取。亦名伪取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b12"/><lb ed="R106" n="0275a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b1201">乃至偷税冒渡等。皆为偷盗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b13"/><lb ed="R106" n="0275a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b1301">乃至者。是擧前後以明其中。所谓圭合铢两。种种 <lb ed="X" n="0230b14"/><lb ed="R106" n="0275a08"/>欺瞒。移标占界。私匿寄物。过分食用常住等。言偷 <lb ed="X" n="0230b15"/><lb ed="R106" n="0275a09"/>税者。谓有应输税物。而不输税。或藏匿而过。或越 <lb ed="X" n="0230b16"/><lb ed="R106" n="0275a10"/>道而去。亦不得为他藏匿税物。若是三宝父母之 <lb ed="X" n="0230b17"/><lb ed="R106" n="0275a11"/>物。应为税官说法赞歎三宝功德。父母深恩。官不 <lb ed="X" n="0230b18"/><lb ed="R106" n="0275a12"/>取税无犯。冒渡者。假称曰冒。谓谬称他名而渡关 <lb ed="X" n="0230b19"/><lb ed="R106" n="0275a13"/>津也。等者。未尽之辞。事既非一。意会可知。如上常 <lb ed="X" n="0230b20"/><lb ed="R106" n="0275a14"/>住物。乃至冒渡等。凡有所私。悉名偷盗。罪不可悔。 <lb ed="X" n="0230b21"/><lb ed="R106" n="0275a15"/>故经云。有犯斯戒。非沙弥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b22"/><lb ed="R106" n="0275a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b2201">经载一沙弥盗常住果七枚。一沙弥盗众僧餠数番。 <lb ed="X" n="0230b23"/><lb ed="R106" n="0275a17"/>一沙弥盗众僧石蜜少分。俱堕地狱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230b24"/><lb ed="R106" n="0275a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b2401">石蜜。即甘蔗糖坚强者。是也。阿含经云。时目连尊 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0230c" n="0230c"/> <lb ed="X" n="0230c01"/><lb ed="R106" n="0275b01"/>者。告勒叉那比丘言。我路中见一大身众生。有热 <lb ed="X" n="0230c02"/><lb ed="R106" n="0275b02"/>铁丸。从身上出入。乘虚而行。苦痛切迫。啼哭嚎呼。 <lb ed="X" n="0230c03"/><lb ed="R106" n="0275b03"/>受如是苦。一何痛哉。复见一众生。其舌长廣。有炽 <lb ed="X" n="0230c04"/><lb ed="R106" n="0275b04"/>然利斧。以斫其舌。乘空而行。啼哭嚎呼如前。复见 <lb ed="X" n="0230c05"/><lb ed="R106" n="0275b05"/>一众生。有双铁轮。在两脇烧燃。旋转还烧其身。如 <lb ed="X" n="0230c06"/><lb ed="R106" n="0275b06"/>前嚎呼而行。比丘闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0230c0601" n="0230c0601"/><anchor xml:id="beg0230c0601" n="0230c0601"/>已<anchor xml:id="end0230c0601"/>白<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>告诸比丘。我亦见 <lb ed="X" n="0230c07"/><lb ed="R106" n="0275b07"/>如是众生。而不说者。恐愚痴人不信<persName>如来</persName>所说。长 <lb ed="X" n="0230c08"/><lb ed="R106" n="0275b08"/>夜受苦。彼热铁丸。从身上出入者。过去世时。曾于 <lb ed="X" n="0230c09"/><lb ed="R106" n="0275b09"/>迦葉<persName>佛</persName>所。出家作沙弥。次守众僧果园。盗取七枚。 <lb ed="X" n="0230c10"/><lb ed="R106" n="0275b10"/>持奉其师。缘斯罪故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0230c1001" n="0230c1001"/><anchor xml:id="beg0230c1001" n="0230c1001"/>已<anchor xml:id="end0230c1001"/>堕地狱中受无量苦。地狱 <lb ed="X" n="0230c11"/><lb ed="R106" n="0275b11"/>馀罪。今得此身。续受斯苦。彼炽燃利斧斫舌者。亦 <lb ed="X" n="0230c12"/><lb ed="R106" n="0275b12"/>于过去世时。迦葉<persName>佛</persName>法中。出家作沙弥。以斧斫石 <lb ed="X" n="0230c13"/><lb ed="R106" n="0275b13"/>蜜供僧。著斧刃蜜。盗取食之。缘斯罪故。入地狱中 <lb ed="X" n="0230c14"/><lb ed="R106" n="0275b14"/>受无量苦。馀罪续受斯苦。彼双铁轮在脇下者。亦 <lb ed="X" n="0230c15"/><lb ed="R106" n="0275b15"/>从迦葉<persName>佛</persName>法中。出家作沙弥。遣持蜜餠供僧。盗取 <lb ed="X" n="0230c16"/><lb ed="R106" n="0275b16"/>二餠著于脇下。缘斯罪故。堕地狱中受无量苦。馀 <lb ed="X" n="0230c17"/><lb ed="R106" n="0275b17"/>罪续受斯苦。其馀比丘等罪报。此不繁录。惰文帝 <lb ed="X" n="0230c18"/><lb ed="R106" n="0275b18"/>十六年。齐州<name role="" type="person">灵巖寺</name>。释道相。暴亡。至冥府。见势至 <lb ed="X" n="0230c19"/><lb ed="R106" n="0276a01"/>菩萨引观地狱。有榜云。沙弥道弘。为众僧作馄饨。 <lb ed="X" n="0230c20"/><lb ed="R106" n="0276a02"/>先盗食一钵。当堕铁丸地狱。然弘数年口疮。闻相 <lb ed="X" n="0230c21"/><lb ed="R106" n="0276a03"/>说。乃为众设供。如彼所见。有三十馀人罪报。道相 <lb ed="X" n="0230c22"/><lb ed="R106" n="0276a04"/>七日内。十三度死。见菩萨指示罪报。相以语诸人。 <lb ed="X" n="0230c23"/><lb ed="R106" n="0276a05"/>即各赔偿。狱榜随灭。出僧镜录。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0230c24"/><lb ed="R106" n="0276a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230c2401">故经云。寧就断手。不取非财。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0231a" n="0231a"/> <lb ed="X" n="0231a01"/><lb ed="R106" n="0276a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a0101">不義之物。名曰非财。护戒不取非财。纵令断手。只 <lb ed="X" n="0231a02"/><lb ed="R106" n="0276a08"/>是一生。若取非财破戒。即堕三涂。世世得无手报。 <lb ed="X" n="0231a03"/><lb ed="R106" n="0276a09"/>古云。人非善不交。物非義不取。非财害<anchor xml:id="nkr_note_add_0231a0301" n="0231a0301"/><anchor xml:id="beg0231a0301" n="0231a0301"/>己<anchor xml:id="end0231a0301"/>。恶语伤 <lb ed="X" n="0231a04"/><lb ed="R106" n="0276a10"/>人。世儒尙然。况释子视金玉如瓦砾者乎。六度集 <lb ed="X" n="0231a05"/><lb ed="R106" n="0276a11"/>经云。<persName>佛</persName>夙生作贫人时曰。吾寧守道贫贱而死。不 <lb ed="X" n="0231a06"/><lb ed="R106" n="0276a12"/>为无道富贵而生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231a07"/><lb ed="R106" n="0276a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231a0701">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231a08"/><lb ed="R106" n="0276a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a0801">增壹阿含经云。<persName>佛</persName>告比丘。若人偷盗他物。为主所 <lb ed="X" n="0231a09"/><lb ed="R106" n="0276a15"/>执。送官治罪。闭著牢狱。或截手足耳鼻。乃至斩首 <lb ed="X" n="0231a10"/><lb ed="R106" n="0276a16"/>箭射。种种苦切杀之。命终生地狱中。猛火烧身。洋 <lb ed="X" n="0231a11"/><lb ed="R106" n="0276a17"/>铜灌口。镬汤炉炭。刀山剑树。煻火粪尿。磨磨碓舂。 <lb ed="X" n="0231a12"/><lb ed="R106" n="0276a18"/>受种种酸楚苦痛。不可称计。百千万岁脱出无期。 <lb ed="X" n="0231a13"/><lb ed="R106" n="0276b01"/>地狱罪毕。生畜牲中。象马牛羊。驼驴犬等。经百千 <lb ed="X" n="0231a14"/><lb ed="R106" n="0276b02"/>岁。以偿他力。畜牲罪毕。生饿鬼中。饥渴苦恼。不可 <lb ed="X" n="0231a15"/><lb ed="R106" n="0276b03"/>具言。经百千岁。受如是苦。罪毕为人。得二种报。一 <lb ed="X" n="0231a16"/><lb ed="R106" n="0276b04"/>者贫穷。衣不盖形。食不充口。二者常为水火王臣 <lb ed="X" n="0231a17"/><lb ed="R106" n="0276b05"/>恶贼之所劫夺。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0231a18"/><lb ed="R106" n="0276b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三曰不婬</cb:mulu><head>△三曰不婬</head> <lb ed="X" n="0231a19"/><lb ed="R106" n="0276b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a1901">二身交会曰婬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231a20"/><lb ed="R106" n="0276b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231a2001">解曰。在家五戒。唯制邪婬。出家十戒。全断婬欲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231a21"/><lb ed="R106" n="0276b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a2101">除自妻妾。侵犯外色。名曰邪婬。在家五戒。乃人天 <lb ed="X" n="0231a22"/><lb ed="R106" n="0276b10"/>之径路。故<persName>佛</persName>唯制非礼邪婬。出家十戒。是趣涅槃 <lb ed="X" n="0231a23"/><lb ed="R106" n="0276b11"/>之净因。渡苦海之浮囊。浮囊一毁。沉溺苦津。故涅 <lb ed="X" n="0231a24"/><lb ed="R106" n="0276b12"/>槃经云。如一罗刹。随渡海者。总乞浮囊。渡者答言。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0231b" n="0231b"/> <lb ed="X" n="0231b01"/><lb ed="R106" n="0276b13"/>寧捨身命。囊不可得。罗刹复言。不肯全施。见惠其 <lb ed="X" n="0231b02"/><lb ed="R106" n="0276b14"/>半。彼人亦不肯与。如是辗转。乃至乞微尘许。彼人 <lb ed="X" n="0231b03"/><lb ed="R106" n="0276b15"/>亦不肯与。菩萨持戒。亦复如是。烦恼破戒罗刹。劝 <lb ed="X" n="0231b04"/><lb ed="R106" n="0276b16"/>化菩萨令犯重戒。护馀轻者。菩萨不随。乃至劝犯 <lb ed="X" n="0231b05"/><lb ed="R106" n="0276b17"/>轻戒。菩萨亦不随。何以故。菩萨持重戒及轻戒。敬 <lb ed="X" n="0231b06"/><lb ed="R106" n="0276b18"/>重坚固。等无差别。何况声闻急求度脱生死。而可 <lb ed="X" n="0231b07"/><lb ed="R106" n="0277a01"/>轻毁者耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231b08"/><lb ed="R106" n="0277a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231b0801">但干犯世间一切男女。悉名破戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231b09"/><lb ed="R106" n="0277a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231b0901">干者。即犯也。亦相侵也。是婬欲之别称也。世间。谓 <lb ed="X" n="0231b10"/><lb ed="R106" n="0277a04"/>众生世间。男女。谓四姓之男女。乃至鬼神畜牲男 <lb ed="X" n="0231b11"/><lb ed="R106" n="0277a05"/>女。于彼大小便道及口。三处作不净行。皆得不可 <lb ed="X" n="0231b12"/><lb ed="R106" n="0277a06"/>悔罪。故曰悉名破戒。若沙弥被他强犯。自心受乐。 <lb ed="X" n="0231b13"/><lb ed="R106" n="0277a07"/>即犯不可悔罪。心不受乐。罪犹可悔。云何受乐。如 <lb ed="X" n="0231b14"/><lb ed="R106" n="0277a08"/>饥得食。如渴得饮。云何不受乐。如热铁入身。如刀 <lb ed="X" n="0231b15"/><lb ed="R106" n="0277a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0231b1501" n="0231b1501"/><anchor xml:id="beg0231b1501" n="0231b1501"/>刺<anchor xml:id="end0231b1501"/>体。经云。有犯斯戒。非沙弥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231b16"/><lb ed="R106" n="0277a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231b1601">楞严经载宝莲香比丘尼。私行婬欲。自言婬欲非杀 <lb ed="X" n="0231b17"/><lb ed="R106" n="0277a11"/>非偷。无有罪报。遂感身出猛火。生陷地狱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231b18"/><lb ed="R106" n="0277a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231b1801">生陷。谓不待身死魂堕其中。即此生身地裂陷入 <lb ed="X" n="0231b19"/><lb ed="R106" n="0277a13"/>阿鼻。此比丘尼。作是言<anchor xml:id="nkr_note_add_0231b1901" n="0231b1901"/><anchor xml:id="beg0231b1901" n="0231b1901"/>已<anchor xml:id="end0231b1901"/>。先于女根生大猛火。後 <lb ed="X" n="0231b20"/><lb ed="R106" n="0277a14"/>于身之节节猛火烧燃。堕无间狱。无间。即阿鼻。谓 <lb ed="X" n="0231b21"/><lb ed="R106" n="0277a15"/>罪人堕此狱中。受烧煮苦。无有间隙乐时。然地狱 <lb ed="X" n="0231b22"/><lb ed="R106" n="0277a16"/>虽多。总为三摄。一者热狱有八。在此赡部洲下。无 <lb ed="X" n="0231b23"/><lb ed="R106" n="0277a17"/>间最在其底。八狱各有十六小狱围绕。二者寒狱。 <lb ed="X" n="0231b24"/><lb ed="R106" n="0277a18"/>亦有八。在<name role="" type="person">铁围山</name>底。罪人于中受寒冻苦。三者边 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0231c" n="0231c"/> <lb ed="X" n="0231c01"/><lb ed="R106" n="0277b01"/>狱。略有三种。一在山间。二在水边。三在旷野。此应 <lb ed="X" n="0231c02"/><lb ed="R106" n="0277b02"/>寒热杂受。如泰山府君。及僧护亿耳所见者是。此 <lb ed="X" n="0231c03"/><lb ed="R106" n="0277b03"/>诸地狱。名字相状。及受报差别等事。廣如经论所 <lb ed="X" n="0231c04"/><lb ed="R106" n="0277b04"/>明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231c05"/><lb ed="R106" n="0277b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231c0501">世人因欲杀身亡家。出俗为僧。岂可更犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231c06"/><lb ed="R106" n="0277b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231c0601">王臣士庶。皆曰世人。周幽丧国。晋献亡家。婬女骑 <lb ed="X" n="0231c07"/><lb ed="R106" n="0277b07"/>颈。天庙焚身。皆由婬欲所致。自古至今。受惑者非 <lb ed="X" n="0231c08"/><lb ed="R106" n="0277b08"/>一。被害者难言。如八师经云。<persName>佛</persName>告梵志曰。婬人妇 <lb ed="X" n="0231c09"/><lb ed="R106" n="0277b09"/>女。或为夫主边人所知。临时得殃。刀杖加刑。手足 <lb ed="X" n="0231c10"/><lb ed="R106" n="0277b10"/>分離。祸及门族。或为王法收捕著狱。酷毒掠治。身 <lb ed="X" n="0231c11"/><lb ed="R106" n="0277b11"/>自当罪。死入地狱。卧于铁床。或抱铜柱。狱卒燃火。 <lb ed="X" n="0231c12"/><lb ed="R106" n="0277b12"/>以烧其身。地狱罪毕。当受蓄牲。若得为人。闺门婬 <lb ed="X" n="0231c13"/><lb ed="R106" n="0277b13"/>乱。远<persName>佛</persName>违法。不亲圣贤。常怀恐怖。多危少安。复说 <lb ed="X" n="0231c14"/><lb ed="R106" n="0277b14"/>偈言。婬为不净行。迷惑失正道。形消魂魄惊。伤命 <lb ed="X" n="0231c15"/><lb ed="R106" n="0277b15"/>而<g ref="#CB10128">蚤</g>夭。受罪顽痴荒。死复堕恶道。吾用畏是故。弃 <lb ed="X" n="0231c16"/><lb ed="R106" n="0277b16"/>家乐山薮。出俗为僧。岂可更犯者。谓知五欲过患。 <lb ed="X" n="0231c17"/><lb ed="R106" n="0277b17"/>故捨之出家。尤弃涕唾。岂复更食。故大论云。入道 <lb ed="X" n="0231c18"/><lb ed="R106" n="0277b18"/>惭愧人。持钵摄众生。云何纵欲尘。沉没于五情。<anchor xml:id="nkr_note_add_0231c1801" n="0231c1801"/><anchor xml:id="beg0231c1801" n="0231c1801"/>已<anchor xml:id="end0231c1801"/> <lb ed="X" n="0231c19"/><lb ed="R106" n="0278a01"/>捨五欲乐。弃之而不顾。如何还欲得。如愚自食唾。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231c20"/><lb ed="R106" n="0278a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231c2001">生死根本。欲为第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0231c21"/><lb ed="R106" n="0278a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231c2101">一切众生所以有身者。皆由初念顚倒。见他交会。 <lb ed="X" n="0231c22"/><lb ed="R106" n="0278a04"/>自以婬心投托母胎。而成身根。故名曰生。所谓一 <lb ed="X" n="0231c23"/><lb ed="R106" n="0278a05"/>切众生。皆以婬欲而证性命是也。有生必灭。故名 <lb ed="X" n="0231c24"/><lb ed="R106" n="0278a06"/>曰死。是知生死根源。皆以婬欲为首。故云第一。欲 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0232a" n="0232a"/> <lb ed="X" n="0232a01"/><lb ed="R106" n="0278a07"/>除生死。须断婬心。故经云。若诸世界。六道众生。其 <lb ed="X" n="0232a02"/><lb ed="R106" n="0278a08"/>心不婬。则不随其生死相续。婬心不除。尘不可出。 <lb ed="X" n="0232a03"/><lb ed="R106" n="0278a09"/>必使婬機身心俱断。断性亦无。于<persName>佛</persName>菩提。斯可希 <lb ed="X" n="0232a04"/><lb ed="R106" n="0278a10"/>冀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232a05"/><lb ed="R106" n="0278a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232a0501">故经云。虽婬逸而生。不如贞洁而死。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232a06"/><lb ed="R106" n="0278a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232a0601">佚音逸。婬放也。婬逸虽生。而戒身慧命<anchor xml:id="nkr_note_add_0232a0601" n="0232a0601"/><anchor xml:id="beg0232a0601" n="0232a0601"/>已<anchor xml:id="end0232a0601"/>丧。由此 <lb ed="X" n="0232a07"/><lb ed="R106" n="0278a13"/>堕落三涂。不复人身矣。贞洁虽死。而戒身慧命常 <lb ed="X" n="0232a08"/><lb ed="R106" n="0278a14"/>存。生生往来人天。修证菩提。故大律云。寧著毒蛇 <lb ed="X" n="0232a09"/><lb ed="R106" n="0278a15"/>口中而死。不著女根中而生是也。昔安陀国。有一 <lb ed="X" n="0232a10"/><lb ed="R106" n="0278a16"/>少欲比丘。使沙弥往一净信家迎食。时彼净信合 <lb ed="X" n="0232a11"/><lb ed="R106" n="0278a17"/>家赴会。唯留一女。年始十六。容貌端正。而为婬欲 <lb ed="X" n="0232a12"/><lb ed="R106" n="0278a18"/>火烧。五体投地。白沙弥言。我舍珍宝无量。汝可屈 <lb ed="X" n="0232a13"/><lb ed="R106" n="0278b01"/>意为此舍主。我当供给使令。沙弥心念。我寧捨命。 <lb ed="X" n="0232a14"/><lb ed="R106" n="0278b02"/>不毁禁戒。即入房闭户。䠒跪合掌发愿。不捨三宝 <lb ed="X" n="0232a15"/><lb ed="R106" n="0278b03"/>正戒。愿生寂静家。尽漏成道。即刎颈而死。国王闻 <lb ed="X" n="0232a16"/><lb ed="R106" n="0278b04"/>知。歎未曾有。即躬往作礼。以屍乘于宝车。种种供 <lb ed="X" n="0232a17"/><lb ed="R106" n="0278b05"/>养。积众香木而荼毘之。故十戒经云。虽婬逸而生。 <lb ed="X" n="0232a18"/><lb ed="R106" n="0278b06"/>不如贞洁而死。此之谓也。详如贤愚经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232a19"/><lb ed="R106" n="0278b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232a1901">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232a20"/><lb ed="R106" n="0278b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232a2001">正法念经云。寧食毒蛇虫。及以烊铜等。终不破禁 <lb ed="X" n="0232a21"/><lb ed="R106" n="0278b09"/>戒。而食僧饮食。智度论云。破戒之人。若著法服。则 <lb ed="X" n="0232a22"/><lb ed="R106" n="0278b10"/>是热铜铁鍱。以缠其身。若持钵盂。则是盛烊铜器。 <lb ed="X" n="0232a23"/><lb ed="R106" n="0278b11"/>若所啖食。则是吞热铁丸。饮热烊铜。若受人供养 <lb ed="X" n="0232a24"/><lb ed="R106" n="0278b12"/>供给。即是地狱牛头狱卒。若入精舍。则是入大地 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0232b" n="0232b"/> <lb ed="X" n="0232b01"/><lb ed="R106" n="0278b13"/>狱。若坐僧床。是为坐热铁床上。如经论说。可不惧 <lb ed="X" n="0232b02"/><lb ed="R106" n="0278b14"/>哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0232b03"/><lb ed="R106" n="0278b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四曰不妄语</cb:mulu><head>△四曰不妄语</head> <lb ed="X" n="0232b04"/><lb ed="R106" n="0278b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232b0401">心口相违。故曰妄语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232b05"/><lb ed="R106" n="0278b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232b0501">解曰。妄语有四。一者妄言。谓以是为非。以非为是。见 <lb ed="X" n="0232b06"/><lb ed="R106" n="0278b18"/>言不见。不见言见。虚妄不实等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232b07"/><lb ed="R106" n="0279a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232b0701">以是为非。故见言不见。以非为是。故不见言见。由 <lb ed="X" n="0232b08"/><lb ed="R106" n="0279a02"/>虚妄故。是以不实。然见属眼识。等者。谓闻触知也。 <lb ed="X" n="0232b09"/><lb ed="R106" n="0279a03"/>闻属耳识。触是鼻舌身三识。知是意识。所以妄语 <lb ed="X" n="0232b10"/><lb ed="R106" n="0279a04"/>总有八种。谓不见言见。不闻言闻。不触言触。不知 <lb ed="X" n="0232b11"/><lb ed="R106" n="0279a05"/>言知。见言不见。闻言不闻。触言不触。知言不知。若 <lb ed="X" n="0232b12"/><lb ed="R106" n="0279a06"/>欲惑彼。随作其一。即名妄语。若见闻触知。则言见 <lb ed="X" n="0232b13"/><lb ed="R106" n="0279a07"/>闻触知。若不见闻触知。则言不见闻触知。是名四 <lb ed="X" n="0232b14"/><lb ed="R106" n="0279a08"/>圣言。言行虽善。而无实心。终非圣人之徒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232b15"/><lb ed="R106" n="0279a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232b1501">二者绮语。谓妆饰浮言靡语。艳曲情词。导欲增悲。荡 <lb ed="X" n="0232b16"/><lb ed="R106" n="0279a10"/>人心志等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232b17"/><lb ed="R106" n="0279a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232b1701">绮。锦绮也。靡。美丽也。谓其妆饰虚浮不实言语。如 <lb ed="X" n="0232b18"/><lb ed="R106" n="0279a12"/>织锦绮。以眩人心目。艳曲情词。皆能引导人之爱 <lb ed="X" n="0232b19"/><lb ed="R106" n="0279a13"/>欲。增长人之悲哀。又艳曲。是惑人心听之歌曲。所 <lb ed="X" n="0232b20"/><lb ed="R106" n="0279a14"/>谓靡靡阳阿之曲者也。情词。是诱人情欲之文言。 <lb ed="X" n="0232b21"/><lb ed="R106" n="0279a15"/>等者。乃至喜怒哀乐感慨之言。皆能改人常性。丧 <lb ed="X" n="0232b22"/><lb ed="R106" n="0279a16"/>人正念。故曰荡人心志。昔法雲秀禅师。谓鲁直曰。 <lb ed="X" n="0232b23"/><lb ed="R106" n="0279a17"/>公作艳歌。荡人婬心。使逾礼越禁。其罪非止堕恶 <lb ed="X" n="0232b24"/><lb ed="R106" n="0279a18"/>道而<anchor xml:id="nkr_note_add_0232b2401" n="0232b2401"/><anchor xml:id="beg0232b2401" n="0232b2401"/>已<anchor xml:id="end0232b2401"/>。鲁直自此不复作矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0232c" n="0232c"/> <lb ed="X" n="0232c01"/><lb ed="R106" n="0279b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232c0101">三者恶口。谓粗恶骂詈人等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232c02"/><lb ed="R106" n="0279b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232c0201">正斥曰骂。傍及曰詈。谓口出粗恶不善之言。骂辱 <lb ed="X" n="0232c03"/><lb ed="R106" n="0279b03"/>毁谤于他。所以嗔火一起。衝口烧心。伤害前人。痛 <lb ed="X" n="0232c04"/><lb ed="R106" n="0279b04"/>逾刃割。实乖菩萨之慈念。有违出家之善心。身死 <lb ed="X" n="0232c05"/><lb ed="R106" n="0279b05"/>魂逝。坠堕三涂。如经所说。若堕地狱。割舌令自啖 <lb ed="X" n="0232c06"/><lb ed="R106" n="0279b06"/>食。若堕饿鬼。口中蛆脓流出。若生禽兽。食啖粪秽。 <lb ed="X" n="0232c07"/><lb ed="R106" n="0279b07"/>人怪其声。罪毕为人。面貌醜陋。口臭唇齿皆缺。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0232c08"/><lb ed="R106" n="0279b08"/>言。寧以利刀割其舌。积劫受苦。不可以一言骂谤 <lb ed="X" n="0232c09"/><lb ed="R106" n="0279b09"/>持戒比丘。恶报难尽。有二种人。一向入地狱。若非 <lb ed="X" n="0232c10"/><lb ed="R106" n="0279b10"/>梵行。自称梵行。若真梵行。而以非梵行谤之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232c11"/><lb ed="R106" n="0279b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232c1101">四者两舌。谓向此说彼。向彼说此。離间恩義。挑唆鬥 <lb ed="X" n="0232c12"/><lb ed="R106" n="0279b12"/>争等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232c13"/><lb ed="R106" n="0279b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232c1301">離。别也。间。隔也。君父惠泽曰恩。兄弟朋友善益曰 <lb ed="X" n="0232c14"/><lb ed="R106" n="0279b14"/>義。向此说彼者。谓传彼人之言。向此人说。向彼说 <lb ed="X" n="0232c15"/><lb ed="R106" n="0279b15"/>此者。谓传此人之言。向彼人说。令生鬥乱。致使君 <lb ed="X" n="0232c16"/><lb ed="R106" n="0279b16"/>臣父子兄弟朋友之恩義離间。若不传彼此之言。 <lb ed="X" n="0232c17"/><lb ed="R106" n="0279b17"/>但于二边说令離散者。亦是两舌。管子云。析交離 <lb ed="X" n="0232c18"/><lb ed="R106" n="0279b18"/>亲。谓之贼。是也。挑唆者。谓挑发唆起彼此之言。令 <lb ed="X" n="0232c19"/><lb ed="R106" n="0280a01"/>生鬥诤也。成实论云。善心教化。虽为别離。亦不得 <lb ed="X" n="0232c20"/><lb ed="R106" n="0280a02"/>罪。若以恶心令他鬥乱。即是两舌。得罪最深。堕三 <lb ed="X" n="0232c21"/><lb ed="R106" n="0280a03"/>恶道中。世世得弊恶破壞眷属。以今離间破壞他 <lb ed="X" n="0232c22"/><lb ed="R106" n="0280a04"/>故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232c23"/><lb ed="R106" n="0280a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232c2301">乃至前誉後毁。面是背非。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232c24"/><lb ed="R106" n="0280a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232c2401">谓在彼前。则称誉其德。在後则谤毁其过。当彼人 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0233a" n="0233a"/> <lb ed="X" n="0233a01"/><lb ed="R106" n="0280a07"/>面。则言其所说是。背後则言其所为非。报恩经云。 <lb ed="X" n="0233a02"/><lb ed="R106" n="0280a08"/><persName>佛</persName>告阿难。人生世间。祸从口出。当护于口。甚于猛 <lb ed="X" n="0233a03"/><lb ed="R106" n="0280a09"/>火。猛火炽燃。烧世间财。恶口炽燃。烧七圣财。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a04"/><lb ed="R106" n="0280a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233a0401">证入人罪。发宣人短。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a05"/><lb ed="R106" n="0280a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233a0501">无问前人有罪无罪。但以恶心证之言有。即自得 <lb ed="X" n="0233a06"/><lb ed="R106" n="0280a12"/>罪矣。发宣人短者。掩其之善。扬彼之过。孔子曰。匿 <lb ed="X" n="0233a07"/><lb ed="R106" n="0280a13"/>人之善。所谓蔽贤。扬人之恶。斯为小人。太公曰。欲 <lb ed="X" n="0233a08"/><lb ed="R106" n="0280a14"/>量他人。先须自量。伤人之语还是自伤。含血喷人。 <lb ed="X" n="0233a09"/><lb ed="R106" n="0280a15"/>先汚自口。汉。新息侯马援。以书诫其兄子曰。吾欲 <lb ed="X" n="0233a10"/><lb ed="R106" n="0280a16"/>汝曹闻人之过失。如闻父母之名。耳可得闻。口不 <lb ed="X" n="0233a11"/><lb ed="R106" n="0280a17"/>得言也。好议人长短。妄是非政法。此吾所大恶也。 <lb ed="X" n="0233a12"/><lb ed="R106" n="0280a18"/>寧死不愿闻子孙有此行也。轮转五道经。<persName>佛</persName>言。为 <lb ed="X" n="0233a13"/><lb ed="R106" n="0280b01"/>人喜传人恶。死入地狱。烊铜灌口。拔出其舌。以牛 <lb ed="X" n="0233a14"/><lb ed="R106" n="0280b02"/>犁之。後堕恶鸟。人闻其声。莫不惊怖。咒令其死。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a15"/><lb ed="R106" n="0280b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233a1501">皆妄语之类也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a16"/><lb ed="R106" n="0280b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233a1601">谓前誉後毁。乃至发宣人短。皆是妄语之属也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a17"/><lb ed="R106" n="0280b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233a1701">若凡夫自言证圣。如言<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a1701" n="0233a1701"/><anchor xml:id="beg0233a1701" n="0233a1701"/>已<anchor xml:id="end0233a1701"/>得须陀洹果。斯陀含果等。 <lb ed="X" n="0233a18"/><lb ed="R106" n="0280b06"/>名大妄语。其罪极重。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a19"/><lb ed="R106" n="0280b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233a1901">凡夫者。是未入贤圣位人。自言证圣者。谓自知实 <lb ed="X" n="0233a20"/><lb ed="R106" n="0280b08"/>无所悟。而故妄言。谓我<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2001" n="0233a2001"/><anchor xml:id="beg0233a2001" n="0233a2001"/>已<anchor xml:id="end0233a2001"/>证得圣人之法。须陀洹。 <lb ed="X" n="0233a21"/><lb ed="R106" n="0280b09"/>此云入流。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2101" n="0233a2101"/><anchor xml:id="beg0233a2101" n="0233a2101"/>已<anchor xml:id="end0233a2101"/>断三界见惑尽。即预入圣道法流。 <lb ed="X" n="0233a22"/><lb ed="R106" n="0280b10"/>此是小乘初果圣人也。斯陀含。此云一来。谓欲界 <lb ed="X" n="0233a23"/><lb ed="R106" n="0280b11"/>九品思惑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2301" n="0233a2301"/><anchor xml:id="beg0233a2301" n="0233a2301"/>已<anchor xml:id="end0233a2301"/>断前六品尽。後三品尙在。犹须更来 <lb ed="X" n="0233a24"/><lb ed="R106" n="0280b12"/>欲界一受生。此二果圣人也。等者。谓馀三果四果。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0233b" n="0233b"/> <lb ed="X" n="0233b01"/><lb ed="R106" n="0280b13"/>乃至或言得禅。得定。得三昧正受。天龙鬼神来归 <lb ed="X" n="0233b02"/><lb ed="R106" n="0280b14"/>依我。以此诳惑世间。而邀名利供养。罪不可悔。堕 <lb ed="X" n="0233b03"/><lb ed="R106" n="0280b15"/>大地狱。长劫受苦。<persName>佛</persName>言。寧啖<g ref="#CB01926">灰</g>炭。吞食粪土。利刀 <lb ed="X" n="0233b04"/><lb ed="R106" n="0280b16"/>破腹。不以虚妄称得圣法。而得供养。是最大贼。以 <lb ed="X" n="0233b05"/><lb ed="R106" n="0280b17"/>盗人饮食故。故言其罪极重。未曾有经云。妄语有 <lb ed="X" n="0233b06"/><lb ed="R106" n="0280b18"/>二。一重。二轻。为供养故。外现精进。内行邪浊。向人 <lb ed="X" n="0233b07"/><lb ed="R106" n="0281a01"/>妄说得禅境界。或言见<persName>佛</persName>。见龙鬼等。名大妄语。堕 <lb ed="X" n="0233b08"/><lb ed="R106" n="0281a02"/>阿鼻狱。复有妄语。能令杀人。破壞人家。或违失期 <lb ed="X" n="0233b09"/><lb ed="R106" n="0281a03"/>契。令他嗔恨。名下妄语。堕小地狱。其馀戏笑。及诸 <lb ed="X" n="0233b10"/><lb ed="R106" n="0281a04"/>理匿禁事。有言无。无言有。不犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233b11"/><lb ed="R106" n="0281a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233b1101">馀妄语。为救他急难。方便权巧。慈悲利济者。不犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233b12"/><lb ed="R106" n="0281a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233b1201">如有诸禽兽。为猎人所逐入寺。猎人问言。贤者见 <lb ed="X" n="0233b13"/><lb ed="R106" n="0281a07"/>某禽献否。尔时若是寒时。应语言。长寿。可暂入少 <lb ed="X" n="0233b14"/><lb ed="R106" n="0281a08"/>时向火。若是热时。应言。可暂入饮水。少时停息。若 <lb ed="X" n="0233b15"/><lb ed="R106" n="0281a09"/>猎者云。我不疲倦。我问走兽。时即应先自观指甲。 <lb ed="X" n="0233b16"/><lb ed="R106" n="0281a10"/>报言。我见指甲。彼若复言。我不问指甲。我问可杀 <lb ed="X" n="0233b17"/><lb ed="R106" n="0281a11"/>众生。于此过否。即应遍观四方。作如是念。勝義谛 <lb ed="X" n="0233b18"/><lb ed="R106" n="0281a12"/>中。一切诸行。本无众生。即报彼言。我不见众生。又 <lb ed="X" n="0233b19"/><lb ed="R106" n="0281a13"/>如波斯匿王。敕杀厨监。<name role="" type="person">茉莉夫人</name>令人留藏。待王 <lb ed="X" n="0233b20"/><lb ed="R106" n="0281a14"/>酒醒悔恨。送至王所。王大欢喜。夫人虽受八戒。为 <lb ed="X" n="0233b21"/><lb ed="R106" n="0281a15"/>救他难。而不犯妄语。是名方便权巧利济者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233b22"/><lb ed="R106" n="0281a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233b2201">古人。谓行<anchor xml:id="nkr_note_add_0233b2201" n="0233b2201"/><anchor xml:id="beg0233b2201" n="0233b2201"/>己<anchor xml:id="end0233b2201"/>之要。自不妄语始。况学出世之道乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233b23"/><lb ed="R106" n="0281a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233b2301">夫道德之存。至诚为首。立身之要。言行是先。所以 <lb ed="X" n="0233b24"/><lb ed="R106" n="0281a18"/>南容三复白圭。将以戒愼其言。是故古人戒始愼 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0233c" n="0233c"/> <lb ed="X" n="0233c01"/><lb ed="R106" n="0281b01"/>终。自不妄语始。古人者。<name role="" type="person">司马温公</name>也。公为人孝友 <lb ed="X" n="0233c02"/><lb ed="R106" n="0281b02"/>忠信。恭俭正直。自少至老。语未尝妄。故其尝言。诚 <lb ed="X" n="0233c03"/><lb ed="R106" n="0281b03"/>之道固难入。然当自不妄语始。又曰。吾无过人者。 <lb ed="X" n="0233c04"/><lb ed="R106" n="0281b04"/>但平生所为。未尝有不可对人言者耳。时刘安世 <lb ed="X" n="0233c05"/><lb ed="R106" n="0281b05"/>问公曰。一言可以终身行之者。公曰。其诚乎。问其 <lb ed="X" n="0233c06"/><lb ed="R106" n="0281b06"/>所从入。公曰。自不妄语入。世儒立身。为一生名德 <lb ed="X" n="0233c07"/><lb ed="R106" n="0281b07"/>尙尔。况释子学出世道。修未来长舌相因。而不然 <lb ed="X" n="0233c08"/><lb ed="R106" n="0281b08"/>乎。经云。不愼言者。非沙弥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233c09"/><lb ed="R106" n="0281b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233c0901">经载沙弥。轻笑一老比丘读经。声如狗吠。而老比丘 <lb ed="X" n="0233c10"/><lb ed="R106" n="0281b10"/>者。是阿罗汉。因教沙弥急忏。仅免地狱。犹堕狗身。恶 <lb ed="X" n="0233c11"/><lb ed="R106" n="0281b11"/>言一句。为害至此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233c12"/><lb ed="R106" n="0281b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233c1201">经载非一。或言沙弥。或言年少比丘。按贤愚经。及 <lb ed="X" n="0233c13"/><lb ed="R106" n="0281b13"/>报恩经。乃过去迦葉<persName>佛</persName>时。年少比丘。见一老比丘。 <lb ed="X" n="0233c14"/><lb ed="R106" n="0281b14"/>常好赞诵。音声钝浊。自恃好声。而言。汝今声如狗 <lb ed="X" n="0233c15"/><lb ed="R106" n="0281b15"/>吠。时老比丘语言。汝识我否。我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c1501" n="0233c1501"/><anchor xml:id="beg0233c1501" n="0233c1501"/>已<anchor xml:id="end0233c1501"/>得阿罗汉道 <lb ed="X" n="0233c16"/><lb ed="R106" n="0281b16"/>矣。年少闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c1601" n="0233c1601"/><anchor xml:id="beg0233c1601" n="0233c1601"/>已<anchor xml:id="end0233c1601"/>。惶怖自责。即于其前忏悔。老比丘即 <lb ed="X" n="0233c17"/><lb ed="R106" n="0281b17"/>听悔过。虽免地狱。由其恶言。五百世中。常受狗身。 <lb ed="X" n="0233c18"/><lb ed="R106" n="0281b18"/>时有商人五百。将一白狗。共诣他国。中路顿息。狗 <lb ed="X" n="0233c19"/><lb ed="R106" n="0282a01"/>盗肉食。商人断狗四脚。投之坑中而去。时舍利弗。 <lb ed="X" n="0233c20"/><lb ed="R106" n="0282a02"/>以天眼遥见。狗身癴躄在地。饥饿困笃。命欲垂死。 <lb ed="X" n="0233c21"/><lb ed="R106" n="0282a03"/>即持钵饭飞至狗所。以慈愍心。施与狗食。活其馀 <lb ed="X" n="0233c22"/><lb ed="R106" n="0282a04"/>命。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c2201" n="0233c2201"/><anchor xml:id="beg0233c2201" n="0233c2201"/>已<anchor xml:id="end0233c2201"/>欢喜。复为说法。七日後命终。即生<name role="" type="person">舍卫国</name> <lb ed="X" n="0233c23"/><lb ed="R106" n="0282a05"/>婆罗门家。字曰均提。年至七岁。舍利弗化令出家。 <lb ed="X" n="0233c24"/><lb ed="R106" n="0282a06"/>为说妙法。便证罗汉。六通悉备。自见前身是饿狗。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0234a" n="0234a"/> <lb ed="X" n="0234a01"/><lb ed="R106" n="0282a07"/>蒙师舍利弗恩。今得人身。幷获道果。自念当尽身 <lb ed="X" n="0234a02"/><lb ed="R106" n="0282a08"/>供给师之所需。永作沙弥。不受大戒。由其前生出 <lb ed="X" n="0234a03"/><lb ed="R106" n="0282a09"/>家持净戒故。今値释迦<persName>如来</persName>。得阿罗汉。故知若非 <lb ed="X" n="0234a04"/><lb ed="R106" n="0282a10"/>净戒。则解脱无期矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234a05"/><lb ed="R106" n="0282a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234a0501">故经云。夫士处世。斧在口中。所以斩身。由其恶言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234a06"/><lb ed="R106" n="0282a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234a0601">此文虽出本经。然法句。阿含。大律。皆同。斧譬自舌。 <lb ed="X" n="0234a07"/><lb ed="R106" n="0282a13"/>恶言喩斧发也。如人掷斧斩天。斧堕还自伤身。世 <lb ed="X" n="0234a08"/><lb ed="R106" n="0282a14"/>人欲以恶言害彼。反还自害。如大律云。昔调达骂 <lb ed="X" n="0234a09"/><lb ed="R106" n="0282a15"/>舍利弗。为恶欲比丘。应时热血从鼻孔出。即以生 <lb ed="X" n="0234a10"/><lb ed="R106" n="0282a16"/>身。堕大地狱中。<persName>佛</persName>因而说偈曰。夫士处世。斧在口 <lb ed="X" n="0234a11"/><lb ed="R106" n="0282a17"/>中。所以斩身。由其恶言。应毁反誉。应誉反毁。自受 <lb ed="X" n="0234a12"/><lb ed="R106" n="0282a18"/>其殃。终无有乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234a13"/><lb ed="R106" n="0282b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234a1301">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234a14"/><lb ed="R106" n="0282b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234a1401">地持论云。妄语之罪。能令众生堕三恶道。若生人 <lb ed="X" n="0234a15"/><lb ed="R106" n="0282b03"/>中。得二种果报。一者多被诽谤。二者为人所诳。何 <lb ed="X" n="0234a16"/><lb ed="R106" n="0282b04"/>故妄语堕三恶道。谓缘其妄语不实。使人虚生苦 <lb ed="X" n="0234a17"/><lb ed="R106" n="0282b05"/>恼。是以死及地狱苦。以其欺妄乖人诚信故。受蓄 <lb ed="X" n="0234a18"/><lb ed="R106" n="0282b06"/>生报。缘其妄语。皆自贪欺。悭欺罪故。复为饿鬼。以 <lb ed="X" n="0234a19"/><lb ed="R106" n="0282b07"/>其妄语。不诚实故。被人诽谤。以其妄语欺诳人故。 <lb ed="X" n="0234a20"/><lb ed="R106" n="0282b08"/>为人所诳。既知妄语。有此四大苦报。可不戒欤。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0234a21"/><lb ed="R106" n="0282b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五曰不饮酒</cb:mulu><head>△五曰不饮酒</head> <lb ed="X" n="0234a22"/><lb ed="R106" n="0282b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234a2201">乱心昏智曰酒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234a23"/><lb ed="R106" n="0282b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234a2301">解曰。饮酒者。谓饮一切能醉人之酒。西域酒有多种。 <lb ed="X" n="0234a24"/><lb ed="R106" n="0282b12"/>甘蔗葡萄。及与百花。皆可造酒。此方止有米造。俱不 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0234b" n="0234b"/> <lb ed="X" n="0234b01"/><lb ed="R106" n="0282b13"/>可饮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234b02"/><lb ed="R106" n="0282b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234b0201">西域。即天竺。此方。即东华。酒虽多种。不出其二。一 <lb ed="X" n="0234b03"/><lb ed="R106" n="0282b15"/>者穀酒。谓以五穀和曲而酿成之。二者木酒。谓用 <lb ed="X" n="0234b04"/><lb ed="R106" n="0282b16"/>根茎花果。杂诸药草。而酝成之。即甘蔗葡萄百花 <lb ed="X" n="0234b05"/><lb ed="R106" n="0282b17"/>藕根糖蜜等是也。此二种酒。皆不得咽。故云俱不 <lb ed="X" n="0234b06"/><lb ed="R106" n="0282b18"/>可饮。凡有酒色。酒香。酒味。三者。或缺一。缺二。能令 <lb ed="X" n="0234b07"/><lb ed="R106" n="0283a01"/>人醉。饮即得罪。若啖糟。食<g ref="#CB01186">曲</g>。和酒煮食。尽犯。若无 <lb ed="X" n="0234b08"/><lb ed="R106" n="0283a02"/>酒色香味。不醉人。不犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234b09"/><lb ed="R106" n="0283a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234b0901">除有重病。非酒莫疗者。白众方服。无故一滴不可沾 <lb ed="X" n="0234b10"/><lb ed="R106" n="0283a04"/>唇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234b11"/><lb ed="R106" n="0283a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234b1101"><persName>佛</persName>言。若依我为师者。不得饮酒。亦不与他饮。不贮 <lb ed="X" n="0234b12"/><lb ed="R106" n="0283a06"/>畜。乃至不以草头著酒。滴入口中。言有重病者。谓 <lb ed="X" n="0234b13"/><lb ed="R106" n="0283a07"/>非轻小疾也。非酒莫疗者。谓馀药治不瘥。医教以 <lb ed="X" n="0234b14"/><lb ed="R106" n="0283a08"/>酒为药。非酒不能瘳。即须白众令知。然後服之。始 <lb ed="X" n="0234b15"/><lb ed="R106" n="0283a09"/>无自私之咎也。无故者。无病之故也。必有重病。痼 <lb ed="X" n="0234b16"/><lb ed="R106" n="0283a10"/>疾。乃暂权开听。非谓长途服食。若无病托病。轻病 <lb ed="X" n="0234b17"/><lb ed="R106" n="0283a11"/>托重。俱犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234b18"/><lb ed="R106" n="0283a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234b1801">乃至不得嗅酒。不得止酒舍。不得以酒饮人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234b19"/><lb ed="R106" n="0283a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234b1901">嗅谓鼻嗅。不得止酒舍者。止谓暂时停止。舍谓沽 <lb ed="X" n="0234b20"/><lb ed="R106" n="0283a14"/>酒市肆。为防二事。故不听止。一防讥疑。二避沉酗。 <lb ed="X" n="0234b21"/><lb ed="R106" n="0283a15"/>不以酒饮人者。自既知非。岂可施人。菩萨为利生 <lb ed="X" n="0234b22"/><lb ed="R106" n="0283a16"/>故。自饮犹轻。与他饮犯重。用迷惑众生。失智慧种 <lb ed="X" n="0234b23"/><lb ed="R106" n="0283a17"/>故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234b24"/><lb ed="R106" n="0283a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234b2401">仪狄造酒。禹因痛绝。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0234c" n="0234c"/> <lb ed="X" n="0234c01"/><lb ed="R106" n="0283b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234c0101">仪狄。夏人也。善造酒醪。禹。即夏帝也。战国策云。仪 <lb ed="X" n="0234c02"/><lb ed="R106" n="0283b02"/>狄作酒。禹饮而甘之曰。後世必有以酒亡其国者。 <lb ed="X" n="0234c03"/><lb ed="R106" n="0283b03"/>遂疏仪狄。因而深痛绝旨酒也。昔汉邴原。绝酒不 <lb ed="X" n="0234c04"/><lb ed="R106" n="0283b04"/>饮。人或问之。原曰。本自能饮。但以荒思废业。故断 <lb ed="X" n="0234c05"/><lb ed="R106" n="0283b05"/>之耳。世儒尙畏废业。况学出世之道乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234c06"/><lb ed="R106" n="0283b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234c0601">纣作酒池。国以灭亡。僧而饮酒。可耻尤甚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234c07"/><lb ed="R106" n="0283b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234c0701">纣。乃帝乙季子。名受。又名辛。祖都于殷。<anchor xml:id="nkr_note_add_0234c0701" n="0234c0701"/><anchor xml:id="beg0234c0701" n="0234c0701"/>谥<anchor xml:id="end0234c0701"/>法。残義 <lb ed="X" n="0234c08"/><lb ed="R106" n="0283b08"/>害善曰纣。始作玉盏象箸。造鹿台。为琼室。玉门大 <lb ed="X" n="0234c09"/><lb ed="R106" n="0283b09"/>三里。高千尺。以人食兽。以酒为池。悬肉为林。男女 <lb ed="X" n="0234c10"/><lb ed="R106" n="0283b10"/>裸形。相逐其间。宫中九市。为长夜之饮。作炮烙之 <lb ed="X" n="0234c11"/><lb ed="R106" n="0283b11"/>刑。剖孕妇。斫人胫。王子比干谏之。怒曰。吾闻圣人。 <lb ed="X" n="0234c12"/><lb ed="R106" n="0283b12"/>心有七窍。遂杀比干视其心。于是武王告诸侯曰。 <lb ed="X" n="0234c13"/><lb ed="R106" n="0283b13"/>殷有重罪。不可不伐。乃东伐纣。纣走登鹿台。衣其 <lb ed="X" n="0234c14"/><lb ed="R106" n="0283b14"/>珠玉。自燔而死。禹谓後世必有以酒亡国者此也。 <lb ed="X" n="0234c15"/><lb ed="R106" n="0283b15"/>所以诗书婬乱之戒。其原皆在于酒。故微子以纣 <lb ed="X" n="0234c16"/><lb ed="R106" n="0283b16"/>沉酗于酒。遂作诰以告箕子比干而去。穆公因周 <lb ed="X" n="0234c17"/><lb ed="R106" n="0283b17"/>厉王沉湎于酒。故作大雅嗟歎而泣涕流连。後秦 <lb ed="X" n="0234c18"/><lb ed="R106" n="0283b18"/>主符生。饮无昼夜。乘醉多所杀戮。臣民畏之。海东 <lb ed="X" n="0234c19"/><lb ed="R106" n="0284a01"/>王符坚。将兵伐。生犹醉寐。兵杀之。坚遂称帝。唐敬 <lb ed="X" n="0234c20"/><lb ed="R106" n="0284a02"/>宗年十八。夜与宦官酣饮击球。俄烛灭。遇弑。是以 <lb ed="X" n="0234c21"/><lb ed="R106" n="0284a03"/>前危後则。皆由酒色。先圣後贤。咸因旨绝以成名。 <lb ed="X" n="0234c22"/><lb ed="R106" n="0284a04"/>出家为僧。心形越俗。不愧先圣。而踵前危。故曰可 <lb ed="X" n="0234c23"/><lb ed="R106" n="0284a05"/>耻尤甚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234c24"/><lb ed="R106" n="0284a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234c2401">昔有优婆塞。因破酒戒。遂幷馀戒俱破。三十六失。一 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0235a" n="0235a"/> <lb ed="X" n="0235a01"/><lb ed="R106" n="0284a07"/>饮备焉。过非小矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235a02"/><lb ed="R106" n="0284a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235a0201">优婆塞。此云近事男。婆沙论云。昔有一近事。禀性 <lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R106" n="0284a09"/>仁贤。受持五戒。专精不犯。後于异时。远行归家。家 <lb ed="X" n="0235a04"/><lb ed="R106" n="0284a10"/>人赴会。彼为渴所逼。见器有酒如水。遂取饮之。便 <lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R106" n="0284a11"/>犯酒戒。时有邻鸡来入其舍。盗杀而食。复犯盗杀 <lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R106" n="0284a12"/>二戒。邻女寻鸡入舍。强逼交通。复犯婬戒。邻家告 <lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R106" n="0284a13"/>官。拒讳不陈。复犯妄语。故云遂幷馀戒俱破。三十 <lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R106" n="0284a14"/>六失者。善恶所起经云。一资财散失。二现多疾病。 <lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R106" n="0284a15"/>三因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235001" n="0235001"/>与鬥诤。四增长杀害。五增长嗔恚。六多不遂 <lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R106" n="0284a16"/>意。七智慧渐寡。八福德不增。九福德转减。十显露 <lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R106" n="0284a17"/>秘密。十一事业不成。十二多增忧苦。十三诸根暗 <lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R106" n="0284a18"/>昧。十四毁辱父母。十五不敬沙门。十六不信婆罗 <lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R106" n="0284b01"/>门。十七不敬<persName>佛</persName>。十八不敬法僧。十九亲恶友。二十 <lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R106" n="0284b02"/>離善友。二十一弃饮食。二十二形不隐密。二十三 <lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R106" n="0284b03"/>婬欲炽盛。二十四众人不悦。二十五多增语笑。二 <lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R106" n="0284b04"/>十六父母不喜。二十七眷属嫌弃。二十八受持非 <lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R106" n="0284b05"/>法。二十九远離正法。三十不敬贤善。三十一违犯 <lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R106" n="0284b06"/>过失。三十二远離涅槃。三十三顚狂转增。三十四 <lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R106" n="0284b07"/>身心散乱。三十五作恶放逸。三十六身壞命终堕 <lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R106" n="0284b08"/>大地狱。受苦无穷。此三十六失。因破酒戒而具。故 <lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R106" n="0284b09"/>云一饮备焉。失乃三十有六。故云过非小矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R106" n="0284b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235a2201">贪饮之人。死堕沸屎地狱。生生愚痴。失智慧种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235a23"/><lb ed="R106" n="0284b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235a2301">轮转五道经云。为人喜饮酒醉。死入沸屎泥犁中。 <lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R106" n="0284b12"/>後堕猩猩兽中。後生为人愚痴。故无所知。教化地 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0235b" n="0235b"/> <lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R106" n="0284b13"/>狱经云。<name role="" type="person">信相菩萨</name>白<persName>佛</persName>言。复有众生。或顚或狂。或 <lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R106" n="0284b14"/>痴或呆。不别好醜。何罪所致。<persName>佛</persName>言。以前世时。坐饮 <lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R106" n="0284b15"/>酒醉乱。犯三十六失。复得痴身。如似醉人。不识尊 <lb ed="X" n="0235b04"/><lb ed="R106" n="0284b16"/>卑。不识好醜。故获此罪。然善恶无爽。有因必果。贪 <lb ed="X" n="0235b05"/><lb ed="R106" n="0284b17"/>饮故堕沸屎。醉乱故失智慧。丛说云。毒智莫甚于 <lb ed="X" n="0235b06"/><lb ed="R106" n="0284b18"/>酒是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b07"/><lb ed="R106" n="0285a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235b0701">迷魂狂药。烈于砒鸩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b08"/><lb ed="R106" n="0285a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235b0801">以酒能使人顚倒错乱。外失威仪。内丧真性。故云 <lb ed="X" n="0235b09"/><lb ed="R106" n="0285a03"/>迷魂狂药。砒是砒礵。酖是鸩毒药酒也。谓以鸩鸟 <lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R106" n="0285a04"/>之毛。沥于酒中。饮令人立死。故字从酉。烈谓酒之 <lb ed="X" n="0235b11"/><lb ed="R106" n="0285a05"/>酷烈。尤甚于砒鸩。砒鸩虽能杀身。而不能使人破 <lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R106" n="0285a06"/>戒。丧失慧命。堕三恶道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R106" n="0285a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235b1301">故经云。寧饮烊铜。愼勿犯酒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R106" n="0285a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235b1401">烊铜丧身。酒殁慧命。故寧丧身。以存慧命。如萨遮 <lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R106" n="0285a09"/><name role="" type="person">尼乾子</name>经偈云。酒为放逸根。不饮闭恶道。寧捨百 <lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R106" n="0285a10"/>千身。不毁犯教法。寧使身漧枯。终不饮此酒。假使 <lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R106" n="0285a11"/>毁戒罪。寿命满百年。不如护禁戒。即时身磨灭。经 <lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R106" n="0285a12"/>云有犯斯戒。非沙弥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R106" n="0285a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235b1901">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R106" n="0285a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235b2001">或问曰。肉由害命。断之宜然。酒不损生。何为顿制。 <lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R106" n="0285a15"/>若使无损。理本无过。答曰。<persName>如来</persName>结戒。以绝恶源。得 <lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R106" n="0285a16"/>罪據心成业。肉乃因害。食之即罪。酒虽非损。过由 <lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R106" n="0285a17"/>乱神。馀处生过。过生由酒。断酒则诸过顿除。况种 <lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R106" n="0285a18"/>愚痴之业。不免三恶道报。言馀处生罪者。由酒遂 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0235c" n="0235c"/> <lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R106" n="0285b01"/>破馀戒。幷得三十六失是也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R106" n="0285b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六曰不著香花鬘不香涂身</cb:mulu><head>△六曰不著香花鬘不香涂身</head> <lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R106" n="0285b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c0301">远離香触二尘。故曰不著不涂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R106" n="0285b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c0401">解曰。花鬘者。西域人。贯华作鬘。以严其首。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R106" n="0285b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c0501">梵语磨罗。此云鬘。天竺多用苏摩那花。行列贯串。 <lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R106" n="0285b06"/>结之为鬘。无问男女。皆此莊严身首。以为饰好。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R106" n="0285b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c0701">此土则缯绒金宝。制饰巾冠之类是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R106" n="0285b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c0801">缯。帛也。绒。练熟丝也。制饰。谓以金银七宝。製造缨 <lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R106" n="0285b09"/>络环玔。幷饰巾冠等。大经云。在额上名鬘。在颈名 <lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R106" n="0285b10"/>缨。在臂名玔。在指名环。是知七宝製造。皆曰花鬘。 <lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R106" n="0285b11"/>故经云。无服饰珍玩。衣趣蔽形。无以文彩。是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R106" n="0285b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c1201">香涂身者。西域贵人。用名香为末。令靑衣摩身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R106" n="0285b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c1301">名香。谓沉。檀。速。麝。龙脑。苏合。薰陆。白胶等。靑衣。即 <lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R106" n="0285b14"/>童子。谓以䴲香使童子涂揩其体。故曰摩身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R106" n="0285b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c1501">此土则佩香。熏香。脂粉之类是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R106" n="0285b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c1601">佩是佩带。熏即烟熏。脂即胭脂。粉即水粉。斯皆涂 <lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R106" n="0285b17"/>香装饰之属也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R106" n="0285b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c1801">出家之人。岂宜用此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R106" n="0286a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c1901">如上七宝制饰香花等。皆俗士所用。出俗为僧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0235c1901" n="0235c1901"/><anchor xml:id="beg0235c1901" n="0235c1901"/>已<anchor xml:id="end0235c1901"/> <lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R106" n="0286a02"/>捨乐欲。剃发染衣。修出世道。讵可同俗憍奢。迷心 <lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R106" n="0286a03"/>放逸。故云岂宜用此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R106" n="0286a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c2201"><persName>佛</persName>制三衣。俱用粗疏麻布。兽毛蚕口。害物伤慈。非所 <lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R106" n="0286a05"/>应也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R106" n="0286a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c2401">三衣。如後威仪中出。粗疏麻布者。粗以御风寒。疏 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0236a" n="0236a"/> <lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R106" n="0286a07"/>以却蚊虻。足为安身进道矣。兽毛即裘褐等。蚕口 <lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R106" n="0286a08"/>即绸绢等。此皆从杀生而得。故曰害物。有亏菩萨 <lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R106" n="0286a09"/>之心。故曰伤慈。违<persName>佛</persName>本制。复伤仁慈。故曰非所应 <lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R106" n="0286a10"/>也。按小乘十种衣。随施得受。染以壞色。割截成衣。 <lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R106" n="0286a11"/>菩萨利生。以大慈为本。故非所应。若據楞严。大小 <lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R106" n="0286a12"/>皆遮。故经云。不服东方丝绵绢帛。及此土靴履裘 <lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R106" n="0286a13"/>毳。乳酪醍醐。如是比丘。于世真脱。酬还夙债。不遊 <lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R106" n="0286a14"/>三界。唐乾封二年二月。四天王白宣律师曰。释迦 <lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R106" n="0286a15"/><persName>如来</persName>初成道时。乃至涅槃。唯服粗布僧伽梨。及白 <lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R106" n="0286a16"/><g ref="#CB00626">氎</g>三衣。未曾著蚕衣缯帛<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R106" n="0286a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236a1101">除年及七十。衰颓之甚。非帛不暖者。或可为之。馀俱 <lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R106" n="0286a18"/>不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R106" n="0286b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236a1301">谓年至七十。四大衰朽。力弱形颓。若不著丝帛。则 <lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R106" n="0286b02"/>体冻寒生。或可用之。其馀四大不衰。年非七十。皆 <lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R106" n="0286b03"/>不应为。故云馀俱不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R106" n="0286b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236a1601">夏禹恶衣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R106" n="0286b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236a1701">恶衣者。非精细之服。乃粗布也。禹姓姒。名文命。字 <lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R106" n="0286b06"/>密身。按<anchor xml:id="nkr_note_add_0236a1801" n="0236a1801"/><anchor xml:id="beg0236a1801" n="0236a1801"/>谥<anchor xml:id="end0236a1801"/>法。受禅成功曰禹。乃黄帝之玄孙。禹父 <lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R106" n="0286b07"/>名<g ref="#CB16727">鲧</g>。尧时洪水滔天。<g ref="#CB16727">鲧</g>治水无功。舜乃擧禹续父 <lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R106" n="0286b08"/>业。居外十三年。以开九州。水害遂息。受舜禅位。都 <lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R106" n="0286b09"/>于安邑。国号曰夏。禹为人敏给克勤。其德不违。其 <lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R106" n="0286b10"/>仁可亲。其言可信。其声应钟律。身有法度。故孔子 <lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R106" n="0286b11"/>称曰。菲饮食而致孝乎鬼神。恶衣服而致美乎黻 <lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R106" n="0286b12"/>冕。卑宫室而尽力乎沟洫。禹吾无间然矣。昔帝尧。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0236b" n="0236b"/> <lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R106" n="0286b13"/>布衣掩形。鹿裘御寒。衣履不敝不更换。汉文帝亦 <lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R106" n="0286b14"/>身衣弋绨。帏帐无文。<name role="" type="person">晋武帝</name>焚雉头裘。犹敕不许 <lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R106" n="0286b15"/>贡献奇技异服。斯等圣君非一。不能尽擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R106" n="0286b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236b0401">公孙布被。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R106" n="0286b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236b0501">公孙姓也。名弘。汉武帝征为博士。天子察其敦厚。 <lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R106" n="0286b18"/>遂以为御史大夫。食不重肉。脱粟之饭。而为布被。 <lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R106" n="0287a01"/>俸禄皆给予仰食之宾。家无所馀。时<name role="" type="person">汲黯</name>奏曰。弘 <lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R106" n="0287a02"/>位在三公。然为布被。此诈也。帝问弘。弘谢曰。有之。 <lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R106" n="0287a03"/>诚中弘病。夫以三公为布被。实饰诈以钓名。且无 <lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R106" n="0287a04"/><name role="" type="person">汲黯</name>忠。陛下安得闻此言。天子以为谦让。愈益厚 <lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R106" n="0287a05"/>之。以弘为丞相。封平津侯。年八十而终。弘既无怨 <lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R106" n="0287a06"/>汲言。而且善其中<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1201" n="0236b1201"/><anchor xml:id="beg0236b1201" n="0236b1201"/>已<anchor xml:id="end0236b1201"/>病。可谓宽仁雅量之至矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R106" n="0287a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236b1301">王臣之贵。宜为不为。岂得道人。反贪华饰。壞色为服。 <lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R106" n="0287a08"/>粪扫蔽形。固其宜矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R106" n="0287a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236b1501">壞色。谓以草木根葉泥等。染为缁色。以别五大色 <lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R106" n="0287a10"/>也。粪扫。是他所弃之物。拾取纳之为衣。以遮蔽身 <lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R106" n="0287a11"/>形。息驰求心。断憍恣念。而进修道业。如经所说。比 <lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R106" n="0287a12"/>丘持粪扫衣。就河而洗。诸天取汁用洗自身。不辞 <lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R106" n="0287a13"/>秽也。外道持净<g ref="#CB00626">氎</g>。次後将洗。诸天遥遮。勿汚池水。 <lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R106" n="0287a14"/>是知重德。不重物也。王谓禹帝。臣谓公孙。贵是尊 <lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R106" n="0287a15"/>贵。位高之称也。兽毛缯帛。是王臣所应宜为而不 <lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R106" n="0287a16"/>为。而为恶衣布被。壞色为服。粪扫蔽形。固本出家 <lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R106" n="0287a17"/>学道人。所当宜为而不为。而反贪世间花香缯绒 <lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R106" n="0287a18"/>装饰之欲乐。深非所宜也。记云。今时禅讲。自谓大 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0236c" n="0236c"/> <lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R106" n="0287b01"/>乘不拘事相。绫罗鬥美。紫碧争鲜。肆恣贪情。皆违 <lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R106" n="0287b02"/>圣教。岂不闻衡嶽。<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c0201" n="0236c0201"/><anchor xml:id="beg0236c0201" n="0236c0201"/>但<anchor xml:id="end0236c0201"/>服艾絮。以御风霜。天台四十 <lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R106" n="0287b03"/>馀年。唯披一衲。永嘉服不蚕口。荆溪大布而衣。良 <lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R106" n="0287b04"/>由深解大乘。方乃专崇苦行。请观祖德。勿染邪风。 <lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R106" n="0287b05"/>禀教修身。真<persName>佛</persName>子矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R106" n="0287b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236c0601">古有高僧。三十年著一緉鞋。况凡辈乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R106" n="0287b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236c0701">緉音两。双履也。高僧即唐慧休法师。十六岁出家。 <lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R106" n="0287b08"/>学通经论。尤善花严。唯有律部未遑精阅。意以为 <lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R106" n="0287b09"/>戒可事求。按读即晓。未劳师授。後忽披一卷。性遮 <lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R106" n="0287b10"/>茫然。方悔前议。乃负律提甁。从洪律师听四分律。 <lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R106" n="0287b11"/>三十馀遍。而顾诸学徒曰。余往听经论。一遍入神。 <lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R106" n="0287b12"/>今听律部。逾增逾暗。岂非理可虚求。事难通会。尝 <lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R106" n="0287b13"/>听砺公讲律。砺曰。法师大德暮年。如何犹勤律部。 <lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R106" n="0287b14"/>休曰。余忆出家之始。从虎口中来。岂以老朽而可 <lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R106" n="0287b15"/>斯须離耶。吾恨不得嚐闻耳。今之後学。薄知文句。 <lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R106" n="0287b16"/>宗致渺然。即预师笵。所以终夜长慨矣。休敬愼三 <lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R106" n="0287b17"/>业。怀课六时。奉禁守道。逾衰逾笃。衣服趣得盖体。 <lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R106" n="0287b18"/>幞悬壁上。著一麻鞋。经三十馀年。遇软地则赤足。 <lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R106" n="0288a01"/>人问之故。答曰。信施难消。帝屡召入京。固以疾辞。 <lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R106" n="0288a02"/>春秋八十有八。又唐通慧禅师。大悟後。晚年唯一 <lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R106" n="0288a03"/>裙一被一麻鞋。二十载。布衲重缝。冬夏不易。左溪 <lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R106" n="0288a04"/>尊者。一条七衣。四十馀年。一尼师壇。终身不易。洗 <lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R106" n="0288a05"/>钵则群猴争捧。诵经则众鸟交翔。如此高德。非圣 <lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R106" n="0288a06"/>则贤。检身崇朴乃尔。我等凡辈。不谨约身心积德 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0237a" n="0237a"/> <lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R106" n="0288a07"/>可乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R106" n="0288a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237a0201">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R106" n="0288a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237a0301">大菩萨藏经云。若有味著花鬘涂香。即是味著热 <lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R106" n="0288a10"/>铁花鬘。亦是味著屎尿涂身。又昔有比丘。在莲池 <lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R106" n="0288a11"/>边经行。闻莲花香。鼻受心著。池神言。比丘何以捨 <lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R106" n="0288a12"/>静坐。而偷我香。时有一人。入池取花。掘根而去。比 <lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R106" n="0288a13"/>丘言。此人破汝池花。汝都无言。我但经行。诃我偷 <lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R106" n="0288a14"/>香。神言。世间恶人。罪粪没头。我不共言。汝是禅行 <lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R106" n="0288a15"/>好人。而著此香。破汝好事。是故诃汝。譬如白氎有 <lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R106" n="0288a16"/>点。人皆见之。恶人如黑衣。纵有墨点。人皆不见。谁 <lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R106" n="0288a17"/>问之者。如经所说。嗅花尙被神责有点。况身涂著 <lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R106" n="0288a18"/>汚德。可不戒哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R106" n="0288b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">七曰不歌舞倡伎不往观听</cb:mulu><head>△七曰不歌舞倡伎不往观听</head> <lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R106" n="0288b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237a1401">離身口过。故曰不歌舞。远色声尘。故曰不观听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R106" n="0288b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237a1501">解曰。歌者口出歌曲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R106" n="0288b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237a1601">所谓歌唱曲令也。长引其声咏之曰歌。乐书云。乐 <lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R106" n="0288b05"/>有歌。歌有曲。曲有词。所以诗言志。歌咏言。吟咏之 <lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R106" n="0288b06"/>有上下。如草木之有柯葉也。尔雅曰。声比于琴瑟 <lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R106" n="0288b07"/>曰歌。徒歌曰谣。谓无丝竹之类。独歌之也。韩诗曰。 <lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R106" n="0288b08"/>有章曲曰歌。无章句曰谣。又咏诗曰歌。短歌谓之 <lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R106" n="0288b09"/>谣。诗註云。谣者歌声之远闻也。故善歌者。有含商 <lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R106" n="0288b10"/>吐角之音。列子云。秦靑抚节悲歌。声振林木。响遏 <lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R106" n="0288b11"/>行雲是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R106" n="0288b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237a2401">舞者。身为戏舞。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0237b" n="0237b"/> <lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R106" n="0288b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b0101">手足变弄曰戏舞。歌舞乃俳优杂戏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R106" n="0288b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237b0201">倡伎者。谓琴瑟箫管之类是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R106" n="0288b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b0301">倡伎是音乐之总称。乐者钟鼓箫管宫商羽角徵 <lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R106" n="0288b16"/>籥也。琴瑟是絃乐。箫管是管乐。昔伏羲斫桐为琴。 <lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R106" n="0288b17"/>名曰離徽。緪桑为瑟。琴长七尺二寸。凤池四寸。象 <lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R106" n="0288b18"/>四时。龙池八寸。象八风。絃二十七。以通神明之贶。 <lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R106" n="0289a01"/>舜制长三尺六寸六分。象期之日。合天人之和。廣 <lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R106" n="0289a02"/>六寸。象六合。腰阔四寸。象四时。前廣後狭。象尊卑。 <lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R106" n="0289a03"/>上圆下方。象天地。五絃象五行。十三辉。象十二律。 <lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R106" n="0289a04"/>馀一辉象闰。後文王加少宫少商二絃成七。或云 <lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R106" n="0289a05"/>加文武二絃。瑟有三十六絃。以修身理性。反其天 <lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R106" n="0289a06"/>真。今人用之为戏乐误也。昔女娲氏。用五十絃。秦 <lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R106" n="0289a07"/>帝使素女鼓。而听之极悲。乃析而用其半。以抑其 <lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R106" n="0289a08"/>情。而乐乃和洽也。箫肃也。谓其声肃肃而淸也。编 <lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R106" n="0289a09"/>小竹管为之。参差不齐。象凤之翼。大者二十三管。 <lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R106" n="0289a10"/>长尺四寸。小者十六管。长尺二寸。管有六孔。一曰 <lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R106" n="0289a11"/>七孔。今时箫似笛。或曰亦箫也。馀琵琶笙簧筝笛 <lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R106" n="0289a12"/>箜篌等。皆倡伎之类也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R106" n="0289a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237b1901">不得自作。亦不得他人作时。故往观听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R106" n="0289a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b2001">自作从身口。二业生罪。观听从眼耳。二根招愆。故 <lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R106" n="0289a15"/>往者。显非无心也。若路由彼过。无心观听不犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R106" n="0289a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237b2201">古有仙人。因听女歌音声微妙。遽失神足。观听之害 <lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R106" n="0289a17"/>如是。况自作乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R106" n="0289a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b2401">遽。疾也。卒也。神足者。飞行也。大婆沙论云。昔有骘 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0237c" n="0237c"/> <lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R106" n="0289b01"/>陀衍那王。将诸宫女。诣水迹山。除去男子。纯与女 <lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R106" n="0289b02"/>人。烧众名香。奏五伎乐。露形而舞。乐音淸妙。香气 <lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R106" n="0289b03"/>芬馥。时有五百仙人。乘神通上过。或见色。或闻声。 <lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R106" n="0289b04"/>或嗅香。皆退神通。一时堕下。如折翼鸟。不复能飞。 <lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R106" n="0289b05"/>王见问曰。汝等是谁。诸仙答言。我是仙人。王言。汝 <lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R106" n="0289b06"/>得非非想定否。仙言。未得。乃至问言。汝得初禅否。 <lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R106" n="0289b07"/>仙言。曾得今失。时王嗔言。不離欲人。如何观我宫 <lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R106" n="0289b08"/>人婇女。便<g ref="#CB15072">拔</g>剑断截五百仙人手足。彼诸仙人。有 <lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R106" n="0289b09"/>从眼根而退。有从耳根而退。有从鼻根而退。是故 <lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R106" n="0289b10"/>一时堕落。故云观听之害如是。况自作乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R106" n="0289b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237c1101">今世愚人。因法花有琵琶铙钹之句。恣学音乐。然法 <lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R106" n="0289b12"/>华乃供养诸<persName>佛</persName>。非自娱也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R106" n="0289b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237c1301">娱。乐也。琵琶是胡琴。长三尺五寸。象三才五行。四 <lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R106" n="0289b14"/>絃。象四时也。铙。古以金造之。钹。以铜作之。经云。若 <lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R106" n="0289b15"/>使人作乐。击鼓吹角贝。箫笛琴箜篌。琵琶铙铜钹。 <lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R106" n="0289b16"/>如是众妙音。尽持以供<persName>佛</persName>。或以欢喜心。歌呗颂<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R106" n="0289b17"/>德。乃至一小音。皆以成<persName>佛</persName>道。经谓使人作。显非沙 <lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R106" n="0289b18"/>门自为也。尽持以供养。明非自娱也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R106" n="0290a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237c1901">应院作人间法事道场。犹可为之。今为生死捨俗出 <lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R106" n="0290a02"/>家。岂宜不修正务。而求工伎乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R106" n="0290a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237c2101">闲晏修道处。名为道场。<persName>佛</persName>坐菩提树下成道。故名 <lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R106" n="0290a04"/>其处为道场。今以人间法事为道场者。是随俗言 <lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R106" n="0290a05"/>耳。应院。谓应赴庵院也。原<persName>佛</persName>教中。本无应赴事。良 <lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R106" n="0290a06"/>犹末法人讹。不为超生越死出家者。饕餮世间秽 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0238a" n="0238a"/> <lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R106" n="0290a07"/>利。故有之也。割爱辞亲。是曰捨俗。出烦恼家。故曰 <lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R106" n="0290a08"/>为生死。禅诵礼拜。勤修福慧。名为正务。既为生死 <lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R106" n="0290a09"/>不修正务。而反求工巧于世伎乐。重增生死之累。 <lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R106" n="0290a10"/>自丧<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a0401" n="0238a0401"/><anchor xml:id="beg0238a0401" n="0238a0401"/>己<anchor xml:id="end0238a0401"/>德。忝玷法门。故止观云。皮文美角。膏煎铎 <lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R106" n="0290a11"/>毁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a0501" n="0238a0501"/><anchor xml:id="beg0238a0501" n="0238a0501"/>已<anchor xml:id="end0238a0501"/>自害人。况修出世之道。而当树林招鸟。腐气 <lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R106" n="0290a12"/>来蝇。岂不摧折汚辱乎。註曰。象为牙死。犀为角亡。 <lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R106" n="0290a13"/>翠为羽残。膏有明故煎。铎有声故毁。麋鹿为皮自 <lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R106" n="0290a14"/>害。众鸟集树。必为枯折。苍蝇集于腐肉。反憎肉臭。 <lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R106" n="0290a15"/>喩出家人。自以技能招害。摧折自行。汚辱三宝。过 <lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R106" n="0290a16"/>非小也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R106" n="0290a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238a1101">乃至围棋陆博骰掷摴蒱等事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R106" n="0290a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238a1201">围棋古三百六十路。今十九路。象棋有三十六旬。 <lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R106" n="0290b01"/>以象牙饰之。故名象棋。又云。世传尧作围棋。武王 <lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R106" n="0290b02"/>作象棋。以象战鬥也。有云。昔神农以日月星辰为 <lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R106" n="0290b03"/>像。唐相国牛僧孺。用车马将士卒。加炮代之为機 <lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R106" n="0290b04"/>矣。骰即骰子。是陆博<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1601" n="0238a1601"/><anchor xml:id="beg0238a1601" n="0238a1601"/>采<anchor xml:id="end0238a1601"/>具。陆博即双陆棋。亦名博 <lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R106" n="0290b05"/>塞戏。魏<name role="" type="person">曹植</name>制双陆局。以五木为骰子。有枭卢雉 <lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R106" n="0290b06"/>犊塞五者。为勝负之<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1801" n="0238a1801"/><anchor xml:id="beg0238a1801" n="0238a1801"/>采<anchor xml:id="end0238a1801"/>。故人刻一骰为枭鸟形。得 <lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R106" n="0290b07"/>之为上勝。又骰六箸。行六棋。谓之六博也。掷者投 <lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R106" n="0290b08"/>也。抛也。如掷色。投壶。抛球。跳钱也。樗音枢。蒱音蒲。 <lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R106" n="0290b09"/>相传谓老子入胡作。用六子为马。今人掷之为戏。 <lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R106" n="0290b10"/>亦博弈之总名。所谓摴蒱一掷百万是也。乃至与 <lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R106" n="0290b11"/>等者。皆戏乐未尽之擧也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R106" n="0290b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238a2401">皆乱道心。增长过恶。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0238b" n="0238b"/> <lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R106" n="0290b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b0101">如上所说。俱扰乱正念。增长贪嗔烦恼。生死过患 <lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R106" n="0290b14"/>由此而兴。诚非释子所为也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R106" n="0290b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238b0301">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R106" n="0290b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b0401">大论云。声相不停。暂闻即灭。愚痴之人。不解声相 <lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R106" n="0290b17"/>无常变失。故于音声中。妄生好乐。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b0501" n="0238b0501"/><anchor xml:id="beg0238b0501" n="0238b0501"/>已<anchor xml:id="end0238b0501"/>过之声。念 <lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R106" n="0290b18"/>而生著。有智之人。观声生灭。前後不俱。无相及者。 <lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R106" n="0291a01"/>作如是知。则不染著。若斯人者。诸天音乐。尙不能 <lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R106" n="0291a02"/>乱。何况人声。如是等种种因缘。诃声过失。如大迦 <lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R106" n="0291a03"/>葉等。闻天王弹琴。尙起作舞。不能自安。况凡夫辈。 <lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R106" n="0291a04"/>可不当深戒欤。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R106" n="0291a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">八曰不坐高廣大床</cb:mulu><head>△八曰不坐高廣大床</head> <lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R106" n="0291a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b1201">身離触尘。故曰不坐。量越圣制。故曰高廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R106" n="0291a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238b1301">解曰。<persName>佛</persName>制绳床。高不过<persName>如来</persName>八指。过此即犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R106" n="0291a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b1401"><persName>如来</persName>是<persName>佛</persName>十号之首。谓<persName>佛</persName>乘如实道来成正觉。故 <lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R106" n="0291a09"/>名<persName>如来</persName>。<persName>如来</persName>金身丈六。一指阔二寸。八指当周尺 <lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R106" n="0291a10"/>一尺六寸。越斯量者。故曰过此。阿含经云。足长尺 <lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R106" n="0291a11"/>六非高。阔四尺非廣。长八尺非大。复有八种床。一 <lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R106" n="0291a12"/>金。二银。三牙。四角。五<persName>如来</persName>。六缘觉。七罗汉。八师僧。 <lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R106" n="0291a13"/>前四约物辩贵。体不合坐。後四约人辩大。纵令地 <lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R106" n="0291a14"/>铺。拟于尊人。亦不合坐。言绳床者。或以草麻藤等 <lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R106" n="0291a15"/>织成。脚有曲直。若绳若木。过量皆犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R106" n="0291a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238b2201">乃至漆彩雕刻。及纱绢帐褥之类。亦不宜用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R106" n="0291a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b2301">大律云。床有二种。一高。二下。卑床曰下。粗敝亦名 <lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R106" n="0291a18"/>下。高大名高。妙好亦名高。妙好即漆彩雕刻金银 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0238c" n="0238c"/> <lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R106" n="0291b01"/>牙角等。如是之床。及纱罗绢帐。上妙毡褥。皆非出 <lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R106" n="0291b02"/>世道人之宜。乃王臣俗士所贵。违<persName>佛</persName>明制。自败<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c0201" n="0238c0201"/><anchor xml:id="beg0238c0201" n="0238c0201"/>己<anchor xml:id="end0238c0201"/> <lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R106" n="0291b03"/>德。故曰不宜用也。类者。馀一切贵價被席等是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R106" n="0291b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238c0401">古人用草为座。宿于树下。今有床榻。亦既勝矣。何更 <lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R106" n="0291b05"/>高廣。纵恣幻躯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R106" n="0291b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238c0601">床狭而长者曰榻。古人者。古德高僧也。或住深山。 <lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R106" n="0291b07"/>或依树下。以草为座。起则经行。坐即禅思。今居廣 <lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R106" n="0291b08"/>厦密屋。宿于高床长榻。可谓勝彼树下草座多矣。 <lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R106" n="0291b09"/>何用更复高廣。纵恣幻躯。失沙门之高笵。违<persName>佛</persName>祖 <lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R106" n="0291b10"/>之垂言。东林混融禅师。示众曰。避万乘尊荣。受六 <lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R106" n="0291b11"/>年饥冻。不離草座。成<persName>等正觉</persName>。度无量众。此黄面老 <lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R106" n="0291b12"/>爷出家样子。後辈忘本。反为口体。如<persName>佛</persName>言曰。为沙 <lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R106" n="0291b13"/>门者。去世资财。乞食取足。日中一食。树下一宿。愼 <lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R106" n="0291b14"/>不再矣。故唐通慧禅师入<name role="" type="person">太白山</name>。不赍粮食。取给 <lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R106" n="0291b15"/>草果。渴则饮水。息则依树。经于五年。因以木打块。 <lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R106" n="0291b16"/>块破形消。廓然大悟。敬雲法师入泰山。结草为衣。 <lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R106" n="0291b17"/>拾果为食。行法花三昧。感普贤现身证明。如斯高 <lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R106" n="0291b18"/>德非一。备载传灯高僧传中。自当寻阅。言幻躯者。 <lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R106" n="0292a01"/>地水火风。四大假合成身。虚妄不实。犹如梦幻。愚 <lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R106" n="0292a02"/>夫不了。执之为实。是以恣情纵欲。增长漏业。长沦 <lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R106" n="0292a03"/>三有矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R106" n="0292a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238c2201"><name role="" type="person">脇尊者</name>。一生脇不著席。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R106" n="0292a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238c2301">尊者中天竺人。本名难生。由在母胎六十年始生。 <lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R106" n="0292a06"/>因以为名。出家年晚。得遇九祖伏<g ref="#CB00501">驮</g>尊者。执侍左 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0239a" n="0239a"/> <lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R106" n="0292a07"/>右。未尝睡眠。日则披阅三藏。夜则坐禅。因其脇不 <lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R106" n="0292a08"/>至席。故世称曰<name role="" type="person">脇尊者</name>。即第十祖。或云九祖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R106" n="0292a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239a0301">高峰妙禅师。三年立愿不沾床<g ref="#CB04775">凳</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R106" n="0292a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239a0401">元高峰妙禅师。缚柴为龛。冬夏一衲。捣松和糜为 <lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R106" n="0292a11"/>食。後住<name role="" type="person">天目山</name>西巖。筑一小室。榜曰死关。其巖非 <lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R106" n="0292a12"/>梯莫登。而去梯断缘。虽弟子罕得瞻视。故内无床 <lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R106" n="0292a13"/><g ref="#CB04775">凳</g>。外绝给侍。不澡身。不剃发。截<g ref="#CB16895">甖</g>为铛。幷日一食。 <lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R106" n="0292a14"/>三年晏如也。今时出家。戒德未具。心地未明。安享 <lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R106" n="0292a15"/>无虞。可不自愧煞乎。效不剃发。自号头陀。寧不大 <lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R106" n="0292a16"/>谬哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R106" n="0292a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239a1101">悟达受沉香之座。尙损福而招报。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R106" n="0292a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239a1201">唐知玄法师。俗姓陈。三学洞贯。名冠一时。异迹尤 <lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R106" n="0292b01"/>多。故世号为陈菩萨。五岁即便能诗。十四讲涅槃 <lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R106" n="0292b02"/>经。李商隐赠诗云。十四沙弥能讲经。似师年纪只 <lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R106" n="0292b03"/>携甁。沙弥说法沙门听。不在年高在性灵。懿宗赐 <lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R106" n="0292b04"/>沉香宝座。高二丈馀。僖宗赐号曰悟达国师。二帝 <lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R106" n="0292b05"/>供养。隆厚非常。後忽定中见菩萨降手摩玄顶。演 <lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R106" n="0292b06"/>深妙法。而安慰之。言讫即隐。俄见一珠入玄在股。 <lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R106" n="0292b07"/>隆起痛甚。上有晁错二字。遂成人面疮。而玄前身 <lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R106" n="0292b08"/>是汉袁盎。奏斩错腰于东市。玄十世为高僧。错求 <lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R106" n="0292b09"/>报不得。因过受人主宠遇。一念名利心起。于德有 <lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R106" n="0292b10"/>损。故能害之。後诣西蜀遇。迦诺迦尊者。洗以三昧 <lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R106" n="0292b11"/>水即愈。详如本传。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R106" n="0292b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239a2401">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0239b" n="0239b"/> <lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R106" n="0292b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239b0101">此床座帐褥。乃四圣种中之一。名卧具知足圣种。 <lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R106" n="0292b14"/>于此知足。则能进修道业。证三菩提。故名圣种。若 <lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R106" n="0292b15"/>不知足。则道果无分。圣种失矣。如悟达国师。见解 <lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R106" n="0292b16"/>超时。行位未测。由不知足。一念心起。德损祸至。我 <lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R106" n="0292b17"/>辈何人。不以为後戒哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R106" n="0292b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九曰不非时食</cb:mulu><head>△九曰不非时食</head> <lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R106" n="0293a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239b0701">舌根離过中之味尘。故曰不非时食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R106" n="0293a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239b0801">解曰。非时者。过日午。非僧食之时分也。诸天早食。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R106" n="0293a03"/>午食。畜牲午後食。鬼夜食。僧宜学<persName>佛</persName>。不过午食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R106" n="0293a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239b1001">大律云。非时者。有二分齐。一谓日过中。二谓明相 <lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R106" n="0293a05"/>未出。又云日影过西一发一线。即曰非时。今云日 <lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R106" n="0293a06"/>午者。乃顺此方之言。的依经律。应云日中。良以午 <lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R106" n="0293a07"/>分八刻。前四名时。後四非时。恐人浑滥。故不言午。 <lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R106" n="0293a08"/>而言中也。起世因本经云。乌哺沙他。此言增长。谓 <lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R106" n="0293a09"/>受持斋法。增长善根。故<persName>佛</persName>教以过中不食为斋。如 <lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R106" n="0293a10"/>毘罗三昧经。以午食为法食。<name role="" type="person">甁沙王</name>问<persName>佛</persName>。何故<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R106" n="0293a11"/>日中食。<persName>佛</persName>言。早起诸天食。日中三世诸<persName>佛</persName>食。日西 <lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R106" n="0293a12"/>畜牲食。日暮鬼神食。<persName>如来</persName>欲断六趣因。令入道中。 <lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R106" n="0293a13"/>故制令同三世<persName>佛</persName>食。所以<persName>如来</persName>恒处中道。自<g ref="#CB16080">诞</g>王 <lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R106" n="0293a14"/>宫。乃至涅槃。中间未尝非时啖食。今时学者。有分 <lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R106" n="0293a15"/>禅分律。自谓禅无拘执。任啖任餐。则放恣无愧。食 <lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R106" n="0293a16"/>无昼夜。寧知禅是<persName>佛</persName>心。律是<persName>佛</persName>行。大乘小乘。悉皆 <lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R106" n="0293a17"/>同学。故律本云。同一师学。如水乳合。既同一<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R106" n="0293a18"/>大师教学。何得禅律各分。如水乳合。岂可互相诋 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0239c" n="0239c"/> <lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R106" n="0293b01"/>讟。又戒犹人之衣食。非衣食则人奚存。禅无律。则 <lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R106" n="0293b02"/>僧安在。故大律云。毘尼藏者。是<persName>佛</persName>法寿命。毘尼藏 <lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R106" n="0293b03"/>住。<persName>佛</persName>法亦住。是故<persName>如来</persName>垂将涅槃。犹谆谆诲嘱。使 <lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R106" n="0293b04"/>依波罗提木叉为师。迦葉奉之终身。日中一食。祖 <lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R106" n="0293b05"/>祖传持。未尝有毁教灭律者。苟能见过<persName>如来</persName>。行超 <lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R106" n="0293b06"/>迦葉。一任毁之灭之。如或未然。速宜知改。岂有悟 <lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R106" n="0293b07"/><persName>佛</persName>祖之心。而毁<persName>佛</persName>祖之行。犹读孔子之书。而非孔 <lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R106" n="0293b08"/>子之礼。世儒尙不肯为。况释子学出世之道。而忍 <lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R106" n="0293b09"/>诽世尊之教乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R106" n="0293b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239c1001">饿鬼闻碗钵声。则咽中火起。故午食尙宜寂静。况过 <lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R106" n="0293b11"/>午乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R106" n="0293b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239c1201">咽。喉也。由人悭贪。故堕饿鬼道中。咽小如针。腹大 <lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R106" n="0293b13"/>如鼓。常为饥渴所逼。若闻碗钵之声。则喉中发<g ref="#CB08504">焰</g>。 <lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R106" n="0293b14"/>而自烧燃。午前虽非饿鬼食时。尙宜寂静。勿令闻 <lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R106" n="0293b15"/>声火起。而受烧燃之苦。况午後正当鬼食之时。令 <lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R106" n="0293b16"/>闻声见食。即内外烧燃。释子慈心。何忍彼苦。而自 <lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R106" n="0293b17"/>安餐。是故二时粥饭。犹施食咒愿。令彼获安。况非 <lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R106" n="0293b18"/>时啖食。使其生苦。大乖菩萨之心。非释子之慈行 <lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R106" n="0294a01"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R106" n="0294a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239c2001">昔有高僧。闻邻房僧午後擧爨。不觉涕泣。悲<persName>佛</persName>法之 <lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R106" n="0294a03"/>衰残也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R106" n="0294a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239c2201">爨。音窜。进火曰爨。气上曰炊。谓擧火煮食也。昔法 <lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R106" n="0294a05"/>慧禅师。住邺寺。闻邻房比丘午後炊爨。自念去圣 <lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R106" n="0294a06"/>时遥。人多废戒。深伤<persName>佛</persName>法之衰残。不觉泪下沾衾。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0240a" n="0240a"/> <lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R106" n="0294a07"/>今人既无古贤护法之心。而反生毁谤。安然无愧 <lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R106" n="0294a08"/>可乎。宋徽宗。惑于道士<name role="" type="person">林灵素</name>妖言。改<persName>佛</persName>为道。法 <lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R106" n="0294a09"/>师永道。上疏陈谏。帝大怒。收永付开封狱。舂陵守。 <lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R106" n="0294a10"/>谓师曰。道人蔬食。且不过中。甚非自全计。宜茹荤 <lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R106" n="0294a11"/>血。师冁然曰。死则死耳。<persName>佛</persName>禁不可犯也。又唐法师 <lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R106" n="0294a12"/>悟恩。字修<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a0601" n="0240a0601"/><anchor xml:id="beg0240a0601" n="0240a0601"/>己<anchor xml:id="end0240a0601"/>。时称義虎。平时一食。不離衣钵。不蓄 <lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R106" n="0294a13"/>财货。晨粥亲视明相。每佈萨大众雲集。潸然泪下。 <lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R106" n="0294a14"/>盖思大集经云。有无戒比丘。满阎浮之言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R106" n="0294a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0240a0901">今人体弱多病。欲数数食者。或不能持此戒。故古人 <lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R106" n="0294a16"/>称晚食为药石。取疗病之意也。必也知违<persName>佛</persName>制。生大 <lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R106" n="0294a17"/>惭愧。念饿鬼苦。常行悲济。不多食。不美食。不安意食。 <lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R106" n="0294a18"/>庶幾可耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R106" n="0294b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0240a1301">数者。频也。药石者。古针灸治病。用石为针。今乃用 <lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R106" n="0294b02"/>铁。以存其本。故云药石。又五石能治病。亦名药石。 <lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R106" n="0294b03"/>古人称晚食为药石者。戒律久废。一时难以改正。 <lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R106" n="0294b04"/>故古德权开。终图其复本也。既云必知违<persName>佛</persName>明制。 <lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R106" n="0294b05"/>则不可执权迷实。以为常途轨则。依法不依人。方 <lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R106" n="0294b06"/>为正见<persName>佛</persName>子。以必知违<persName>佛</persName>制。故生大惭愧。由惭愧 <lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R106" n="0294b07"/>故。不安意食。念饿鬼苦。故常行悲济。以悲济故。于 <lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R106" n="0294b08"/>食心不安意生美。而减分施他。故不多食也。如有 <lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R106" n="0294b09"/>重病。非穀不治。医教令食。听于屛处与之。瘥<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a2101" n="0240a2101"/><anchor xml:id="beg0240a2101" n="0240a2101"/>已<anchor xml:id="end0240a2101"/>。即 <lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R106" n="0294b10"/>须断绝。况疗病自有汤膏丸散。<persName>如来</persName>听服五果八 <lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R106" n="0294b11"/>浆。糖蜜酥油。足以愈疾。何用啖嚼。偏违<persName>佛</persName>教。自招 <lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R106" n="0294b12"/>罪累。故天台云。病故毁戒。如破浮囊。惜脓血臭身。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0240b" n="0240b"/> <lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R106" n="0294b13"/>破淸净法身。处处经云。<persName>佛</persName>言。中後不食有五福。一 <lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R106" n="0294b14"/>少婬。二少睡。三得一心。四少下风。五得身安稳。亦 <lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R106" n="0294b15"/>不作病。既云安稳。复不作病。则有病正宜戒之。古 <lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R106" n="0294b16"/>云。祸从口出。病从口入。故大律中。比丘有病。即令 <lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R106" n="0294b17"/>断食。以瘥为度。名为天医。有病无病。常当观察此 <lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R106" n="0294b18"/>身。为生老病死之本。众苦之源。深自剋责。制其情 <lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R106" n="0295a01"/>欲。何以纵彼爱根。自增苦本。故法苑云。唯无常苦 <lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R106" n="0295a02"/>空之悲。念生老病死之患。长夜悲倒悬之苦。漂沦 <lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R106" n="0295a03"/>陷坠之溺。思之痛伤亦深可惧。而不惧纍劫之殃。 <lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R106" n="0295a04"/>但忧一身之命。所以饱食长眠。何当<g ref="#CB01782">豚</g>犬。破斋夜 <lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R106" n="0295a05"/>食。鬼道无殊。是故施主失应时之福。众僧损良田 <lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R106" n="0295a06"/>之种。比见边方道俗。闻律开食果汁浆。遂即食乾 <lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R106" n="0295a07"/>枣汁。或生梨葡萄石榴。不捣汁饮。幷子总食。虽有 <lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R106" n="0295a08"/>捣汁。非澄使淸。取浊浓汁幷滓而食。或有闻开食 <lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R106" n="0295a09"/>舍楼伽浆。以患热病。遂取藕根生食。或有取饭汁 <lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R106" n="0295a10"/>饮。或无饥渴。非时食酥油蜜石蜜等。或用杏仁煎 <lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R106" n="0295a11"/>作稠汤。如此滥者非一。不可具述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R106" n="0295a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0240b1801">如或不然。得罪弥重。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R106" n="0295a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0240b1901">弥。大也。甚也。如或不然者。谓无病而托病。轻病而 <lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R106" n="0295a14"/>托重。复不生大惭愧等。而毁<persName>佛</persName>禁戒。得罪非轻。故 <lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R106" n="0295a15"/>曰弥重。近世阿师。不谙律教。谓有七事因缘。非时 <lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R106" n="0295a16"/>得食。曰病时。作衣时。施衣时。道行时。乘船时。大众 <lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R106" n="0295a17"/>集时。沙门施食时。原此七事。出别众食戒。开其午 <lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R106" n="0295a18"/>前有此七缘。得别众食。非谓午後。且与非时食戒。 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0240c" n="0240c"/> <lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R106" n="0295b01"/>迥不相干。律有明文。何不检看。二百五十戒相尙 <lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R106" n="0295b02"/>自不知。而称为比丘者。寧不愧哉。自误误人。过非 <lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R106" n="0295b03"/>小矣。昔傅大士是弥勒菩萨化身。每行淸斋。竟日 <lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R106" n="0295b04"/>不食。减餐以施贫馁。今者二时饱食。犹不知愧。故 <lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R106" n="0295b05"/>违<persName>佛</persName>制不观祖德。不念他乏。焉得名为好心出家。 <lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R106" n="0295b06"/>或曰永嘉云。大悟不拘于小节。奚在琐琐行持。答 <lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R106" n="0295b07"/>曰。斯谓实际理地不受一尘。致于真如<persName>佛</persName>性尙不 <lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R106" n="0295b08"/>立。况其他小节乎。如云。婬房酒肆无非淸净道场。 <lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R106" n="0295b09"/>苟执事言之。则入地狱如箭。迦葉结集。犹不捨微 <lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R106" n="0295b10"/>细之戒。何云不拘。若其上上根人。得事事无碍。则 <lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R106" n="0295b11"/>万事门中不捨一法。又有何小节而见拘耶。或曰。 <lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R106" n="0295b12"/>有二比丘犯婬杀。波離增罪结。维摩顿除疑。此复 <lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R106" n="0295b13"/>云何。答曰。斯明无心犯也。彼二比丘。共住山庵。一 <lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R106" n="0295b14"/>外出遊行。一在庵坐禅睡熟。樵女入庵。偷犯净戒。 <lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R106" n="0295b15"/>既寤心生不悦。彼外出者还。以事陈知。彼即嗔逐 <lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R106" n="0295b16"/>樵女。女怖堕坑而死。二心俱怀忧恼。一由无心犯 <lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R106" n="0295b17"/>婬。一由无心犯杀。以初<persName>如来</persName>结戒。未制无心不犯。 <lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R106" n="0295b18"/>故波離據事结罪。苟其有心。便获阿鼻业矣。纵得 <lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R106" n="0296a01"/>羯磨。仅免地狱。现生寧获证悟。若以婬杀为小节。 <lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R106" n="0296a02"/>不知更以何为大哉。或曰。勇施推罪性了不可得。 <lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R106" n="0296a03"/>即往东方顿成正觉。何言不获证悟。答曰。勇施乃 <lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R106" n="0296a04"/>再来菩萨示现。俾後世忏悔者。达罪性空。灭业根 <lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R106" n="0296a05"/>本设非再来。奚能成<persName>佛</persName>之速。故云多劫曾为忍辱 <lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R106" n="0296a06"/>仙。明非一生也。如或不然。请自揣看。诸<persName>佛</persName>无量神 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0241a" n="0241a"/> <lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R106" n="0296a07"/>通妙用。汝今百无一能。何由顿成正觉。事理性相。 <lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R106" n="0296a08"/>触目茫然。如何不拘小节。贪嗔满腹。我人塡胸。未 <lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R106" n="0296a09"/>能闻谤如饮甘露。何从顿入不思议。岂不闻乘戒 <lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R106" n="0296a10"/>俱急。如鸟二翼。翱翔霄汉。扶摇万里。得无快哉。倘 <lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R106" n="0296a11"/>一妄生邪解。即落豁达空。撥因果。作在心。殃在身 <lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R106" n="0296a12"/>矣。如或不信。当观下文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R106" n="0296a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241a0701">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R106" n="0296a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241a0801">大律云。沙门释子。寧自破腹。不应夜食。沙弥尼戒 <lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R106" n="0296a15"/>经云。若国王长者。过日中施。亦不得食。终死不犯 <lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R106" n="0296a16"/>也。大乘莲花藏经云。受<persName>佛</persName>禁戒。不护将来。各言我 <lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R106" n="0296a17"/>是依大乘法。犹如冥夜。各自说言。我得<persName>佛</persName>法。受铁 <lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R106" n="0296a18"/>锵地狱。从地狱出。瘖哑聋盲。不见正法。又舍利弗 <lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R106" n="0296b01"/>问经云。<persName>佛</persName>告舍利弗。非时食者。是破戒人。是犯盗 <lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R106" n="0296b02"/>人。是癞病人。壞善果故。非我弟子。盗我法利。盗名 <lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R106" n="0296b03"/>盗食。一团一撮。片盐片醋。死堕焦肠地狱。吞热铁 <lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R106" n="0296b04"/>丸。从地狱出。生猪狗中。食诸不净。及生恶鸟。人怪 <lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R106" n="0296b05"/>其声。後生饿鬼。还于寺中。在圊厕内。啖食粪秽。幷 <lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R106" n="0296b06"/>百千万岁。更生人中。贫穷下贱。人所厌恶。所有言 <lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R106" n="0296b07"/>说。人不信用。不如盗一人物。其罪尙轻。割夺多人 <lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R106" n="0296b08"/>良祐福田。断绝出世道故。是大劫贼。是即饿鬼。为 <lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R106" n="0296b09"/>罪窟宅。其时食者。是即福田。是即出家。是即天人 <lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R106" n="0296b10"/>良友。是即天人导师。如<persName>佛</persName>所说。令人毛骨悚然。何 <lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R106" n="0296b11"/>为一餐之食。遗累至此。其有智者。可不深戒欤。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R106" n="0296b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十曰不捉持生像金银宝物</cb:mulu><head>△十曰不捉持生像金银宝物</head> <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0241b" n="0241b"/> <lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R106" n="0296b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b0101">身離利欲。故曰不持生像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R106" n="0296b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241b0201">解曰。生即金也。像似也。似金者银也。谓金色生本自 <lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R106" n="0296b15"/>黄。银可染黄似金也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R106" n="0296b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b0401">此胡汉双擧也。汉言金银。胡言生像。大律云。生色 <lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R106" n="0296b17"/>似色是也。生色者。谓金生本自黄色。不可变改也。 <lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R106" n="0296b18"/>似色者。谓银可染变为黄色。如以石黄煮银令似 <lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R106" n="0297a01"/>金也。胡言者。良由译人从天竺来。路经胡地。传彼 <lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R106" n="0297a02"/>胡语。译为华言。若准天竺梵音。呼金为苏伐罗。呼 <lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R106" n="0297a03"/>银为阿路巴。虽得斯名。然亦未详其義。或有名无 <lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R106" n="0297a04"/>義。五不翻中之一。如此方金银。亦有名无義。據上 <lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R106" n="0297a05"/>世称银为乾汞。谓水银为药银。斯之少别耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R106" n="0297a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241b1201">宝者。七宝之类也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R106" n="0297a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b1301">一金。二银。三毘琉璃。四玻璃。即水玉。五<g ref="#CB00221">砗</g>磲。六玛 <lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R106" n="0297a08"/>瑙。七赤珍珠。其馀珊瑚琥珀日珠月珠摩尼珠等。 <lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R106" n="0297a09"/>皆宝之类也。经云。乃至不得习弄兵杖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R106" n="0297a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241b1601">皆长贪心。妨废道业。故<persName>佛</persName>在世时。僧皆乞食。不立烟 <lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R106" n="0297a11"/>爨。衣服房舍。悉任外缘。置金银于无用之地。捉持尙 <lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R106" n="0297a12"/>禁。淸可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R106" n="0297a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b1901">金银七宝。皆增长人贪爱之心。故妨废修行道业。 <lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R106" n="0297a14"/>贪为鬼畜之根。爱为生死之本。<persName>如来</persName>出世。原为断 <lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R106" n="0297a15"/>绝众生生死根株。故令远離世利。衣食房舍。既任 <lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R106" n="0297a16"/>他施。故置金银于无用之地。後因病比丘。乃渐听 <lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R106" n="0297a17"/>立烟爨房舍。今时房舍悉备。食用皆出常住。犹嫌 <lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R106" n="0297a18"/>不称<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b2401" n="0241b2401"/><anchor xml:id="beg0241b2401" n="0241b2401"/>己<anchor xml:id="end0241b2401"/>怀。不知是何心哉。<persName>佛</persName>既不听捉持。则其不 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0241c" n="0241c"/> <lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R106" n="0297b01"/>贪少欲之淸节。可自知矣。馀律或言不受蓄。或言 <lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R106" n="0297b02"/>不捉持。以捉持是畜之渐因。亦染汚净德。故<persName>佛</persName>制 <lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R106" n="0297b03"/>断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R106" n="0297b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241c0401">锄金不顾。世儒尙然。释子称贫。畜财奚用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R106" n="0297b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241c0501">彼既不顾。我何称贫。衣食悉任外缘。故曰畜财奚 <lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R106" n="0297b06"/>用。世儒者。汉北海管寧也。寧少时与华歆为友。同 <lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R106" n="0297b07"/>席读书。曾与歆共锄菜。见地有金。挥锄不顾。与瓦 <lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R106" n="0297b08"/>石无异。歆捉而掷之。时人以是知其优劣矣。寧後 <lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R106" n="0297b09"/>适辽东三十七年。魏主丕征之。乃浮海西归。以为 <lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R106" n="0297b10"/>太中大夫不受。其名行高洁若此。又能因事导人 <lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R106" n="0297b11"/>于善。人皆服其化。年八十有四卒。歆为尙书令。行 <lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R106" n="0297b12"/>逆。不得其终。先<name role="" type="person">曹操</name>欲弑献帝后伏氏。及二皇子。 <lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R106" n="0297b13"/>使郄虑持节<g ref="#CB15081">策</g>。收后玺绶。歆即壞户。发壁。就牵后 <lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R106" n="0297b14"/>出。披发徒跣泣行。帝见不能救。遂将后下暴室幽 <lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R106" n="0297b15"/>死。二皇子皆鸩杀之。所谓知其优劣者此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R106" n="0297b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241c1601">今人不能俱行乞食。或入丛林。或住庵院。或出远方。 <lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R106" n="0297b17"/>亦未免有金银之费。必也知违<persName>佛</persName>制。生大惭愧。念他 <lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R106" n="0297b18"/>贫乏。常行佈施。不营求。不蓄积。不贩卖。不以七宝妆 <lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R106" n="0298a01"/>饰衣器等物。庶幾可耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R106" n="0298a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241c2001">此是大师权开。非<persName>佛</persName>本意。故曰必也知违<persName>佛</persName>制。以 <lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R106" n="0298a03"/>知违制故。生大惭愧。念他贫乏故。常行佈施。不营 <lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R106" n="0298a04"/>求者。谓不种种经营求索也。不蓄积者。谓有檀越 <lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R106" n="0298a05"/>佈施。即将以供三宝。自获善果。复令施福转增。不 <lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R106" n="0298a06"/>可畜之箱囊。积之高阁。故经云。无得藏积秽宝。人 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0242a" n="0242a"/> <lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R106" n="0298a07"/>与不受。受则不留。转济穷乏。常为人说不贪之德。 <lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R106" n="0298a08"/>是也。不贩卖者。谓不贱买贵卖。亏损净行。纵得财 <lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R106" n="0298a09"/>利供僧。<persName>佛</persName>不许受。绘塑<persName>佛</persName>像。不听礼拜。业疏云。但 <lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R106" n="0298a10"/>以邪心。有涉贪染。为利卖法。礼<persName>佛</persName>读经断食等。所 <lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R106" n="0298a11"/>获赃贿。皆曰邪命物。不以七宝妆饰衣器等物者。 <lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R106" n="0298a12"/>谓非释子所宜。及增长爱根。成有漏业故也。梵语 <lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R106" n="0298a13"/>贫婆。此云丛林。譬如大树丛丛。故僧聚处名曰丛 <lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R106" n="0298a14"/>林。西国僧俗修行。于兰若处。多结草庵居之。院是 <lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R106" n="0298a15"/>禅室。凡庭馆有垣墙者。皆曰院。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R106" n="0298a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0242a1001">如或不然。得罪弥重。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R106" n="0298a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0242a1101">谓若不生大惭愧等。故违<persName>佛</persName>制。得罪非小也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R106" n="0298a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0242a1201">噫。可不戒欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R106" n="0298b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0242a1301">昔目连尊者。共沙弥专头。飞到雪山阿耨大池上 <lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R106" n="0298b02"/>坐禅。时沙弥见池边金沙。便作是念。我当盛此沙。 <lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R106" n="0298b03"/>著<persName>佛</persName>澡罐下。目连从禅定起。乘空而还。时沙弥为 <lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R106" n="0298b04"/>非人所持。不能飞行。目连顾视。令捨金沙。即乘空 <lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R106" n="0298b05"/>而去。又一比丘。将一沙弥归看亲里。途中有非人 <lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R106" n="0298b06"/>化作龙来。右绕沙弥。以花散上。赞言善哉。大得善 <lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R106" n="0298b07"/>利。彼到亲里家<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1901" n="0242a1901"/><anchor xml:id="beg0242a1901" n="0242a1901"/>已<anchor xml:id="end0242a1901"/>。欲还。亲里即以钱与沙弥为路 <lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R106" n="0298b08"/>粮。沙弥持至中途。非人复化作龙来。左绕沙弥。以 <lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R106" n="0298b09"/>土坌上说言。汝失善利。出家修道而捉钱行。沙弥 <lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R106" n="0298b10"/>便啼。比丘回视。知其持钱。便令捨钱。非人复如前 <lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R106" n="0298b11"/>供养。由是观之。为害非小。故<persName>佛</persName>喩之为大毒蛇。丧 <lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R106" n="0298b12"/>身败德。无不由之。可不戒欤。如上十戒。前四是性 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0242b" n="0242b"/> <lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R106" n="0298b13"/>罪。谓其性本自是罪。不由<persName>佛</persName>制故有。无论在家出 <lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R106" n="0298b14"/>家。作之即堕三涂。故名性罪。亦名根本戒。以犯之 <lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R106" n="0298b15"/>如树断根。不复还更生长。後六是遮罪。由<persName>佛</persName>遮禁。 <lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R106" n="0298b16"/>不听毁犯。故名遮罪。设有违犯。不得覆藏。即须深 <lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R106" n="0298b17"/>生惭愧。向师发露悔过。断後作心。还得淸净。如论 <lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R106" n="0298b18"/>云。是中四是实恶。酒是众恶门。馀者是不放逸道 <lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R106" n="0299a01"/>因缘。以能成就梵行出世道故。故经云。是戒能为 <lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R106" n="0299a02"/>比丘戒菩萨戒。乃至无上菩提。而作根本。<persName>佛</persName>告诸 <lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R106" n="0299a03"/>比丘。我若不持戒。当堕三恶道中。尙不得为下贱 <lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R106" n="0299a04"/>人身。况能成熟众生。净<persName>佛</persName>国土。具一切种智。故知 <lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R106" n="0299a05"/>寧捨身命碎如微尘。不可毁犯禁戒。坠堕三涂。永 <lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R106" n="0299a06"/>失菩提种子也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R106" n="0299a07"/> <lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R106" n="0299a08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>沙弥律仪要略增註卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0242b15"/> <lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R106" n="0299a10"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R106" n="0299a11"/><cb:div type="note"><entry><form>比丘</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242b1703" cb:place="inline">此云乞士。乞是乞求之名。士是淸雅之称。谓 <lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R106" n="0299a12"/>内修淸雅之德。外離四邪。福利众生。告求资身。以 <lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R106" n="0299a13"/>成淸雅之德。新云苾刍。别有五義。如常可知。大智 <lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R106" n="0299a14"/>律师云。乞士者。内则乞法以治性。外则丐食以资 <lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R106" n="0299a15"/>身。父母人之至亲。最先割捨。鬚发世之所重。尽以 <lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R106" n="0299a16"/>剃除。富溢七珍。弃之犹同于草芥。贵尊一品。视之 <lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R106" n="0299a17"/>何啻于烟雲。极厌无常。深穷有本。欲高其志。必降 <lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R106" n="0299a18"/>其身。执锡有类于枯藜。擎钵何殊于破器。肩披壞 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0242c" n="0242c"/> <lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R106" n="0299b01"/>服。即是弊袍。肘半络囊。便同席袋。淸净活命。<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0101" n="0242c0101"/><anchor xml:id="beg0242c0101" n="0242c0101"/>已<anchor xml:id="end0242c0101"/>沾 <lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R106" n="0299b02"/>八圣道中。俭约修身。即预四依行内。九州四海。都 <lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R106" n="0299b03"/>为遊处之方。树下冢间。悉是栖迟之处。攀三乘之 <lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R106" n="0299b04"/>逸驾。蹈诸<persName>佛</persName>之遗踪。禀圣教以无违。真<persName>佛</persName>弟子。遇 <lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R106" n="0299b05"/>世缘而不易。实大丈夫。可以战退魔军。挥开尘网。 <lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R106" n="0299b06"/>受万金之勝供。谅亦堪消。为四生之福田。信非虚 <lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R106" n="0299b07"/>托。乞士为義。其斯之谓乎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R106" n="0299b08"/><entry><form>三明</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c0803" cb:place="inline">一宿命。二天眼。三漏尽。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R106" n="0299b09"/><entry><form>六通</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c0903" cb:place="inline">一天眼。二天耳。三他心。四宿命。五神足。六漏 <lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R106" n="0299b10"/>尽。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R106" n="0299b11"/><entry><form>阿修罗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1104" cb:place="inline">此云非天。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R106" n="0299b12"/><entry><form>四果</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1203" cb:place="inline">一须陀洹。二斯陀含。三阿那含。四阿罗汉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R106" n="0299b13"/><entry><form>四十二位</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1305" cb:place="inline">十住。十行。十向。十地。等觉。妙觉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R106" n="0299b14"/><entry><form>九界</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1403" cb:place="inline">天。人。修罗。地狱。饿鬼。畜牲。声闻。缘觉。菩萨。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R106" n="0299b15"/><entry><form>二智</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1503" cb:place="inline">一世智。二无漏智。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R106" n="0299b16"/><entry><form>四機</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1603" cb:place="inline">一人天機。二二乘機。三菩萨機。四<persName>佛</persName>機。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R106" n="0299b17"/><entry><form>三涂</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1703" cb:place="inline">地狱。饿鬼。畜牲。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R106" n="0299b18"/><entry><form>诡谲</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1803" cb:place="inline">上音葵。下音决。诈也。戾也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R106" n="0300a01"/><entry><form>七圣财</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1904" cb:place="inline">信。施。戒。闻。慧。惭。愧。资用成<persName>佛</persName>。故名为财。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R106" n="0300a02"/><entry><form>醪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2002" cb:place="inline">音牢。汁滓合而为酒。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>域</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2011" cb:place="inline">音欲。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R106" n="0300a03"/><entry><form>符生</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2103" cb:place="inline">健帝子也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>酖</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2108" cb:place="inline">音耽。亦音鸩。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R106" n="0300a04"/><entry><form>鸩</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2202" cb:place="inline">朕去声。鸩鸟大如鸮。紫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>缘色。颈长。嘴赤。长七八 <lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R106" n="0300a05"/>寸。食蛇。雄名运日。雌名阴谐。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R106" n="0300a06"/><entry><form>鸮</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2402" cb:place="inline">音嚣。大如斑鸠。体有文。而绿色。其鸣则祸。谓之 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0243a" n="0243a"/> <lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R106" n="0300a07"/>鸮鸱。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鬘</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0104" cb:place="inline">音蛮。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R106" n="0300a08"/><entry><form>苏摩那花</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0205" cb:place="inline">此云称意花。色黄白。极香。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R106" n="0300a09"/><entry><form>斫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0302" cb:place="inline">音酌。刀斩也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R106" n="0300a10"/><entry><form>馄饨</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0403" cb:place="inline">上音魂。下音褪。厚味之食也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>顼</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0415" cb:place="inline">音旭。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R106" n="0300a11"/><entry><form><g ref="#CB16727">鲧</g></form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0502" cb:place="inline">音衮。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>安邑</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0506" cb:place="inline">今平阳府是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R106" n="0300a12"/><entry><form>黻冕</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0603" cb:place="inline">上音拂。状如亚。亚音弗。下音勉。黄帝初作之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R106" n="0300a13"/><entry><form>洫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0702" cb:place="inline">兄字入声沟洫也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黯</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0710" cb:place="inline">音黡。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R106" n="0300a14"/><entry><form>俳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0802" cb:place="inline">音牌。所谓诙笑类俳倡也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>谣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0813" cb:place="inline">音姚。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R106" n="0300a15"/><entry><form>八风</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0903" cb:place="inline">一条风。二明度风。三淸明风。四景风。五凉风。 <lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R106" n="0300a16"/>六昌盍风。七不周风。八廣莫风。此八风。一节四十 <lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R106" n="0300a17"/>五日。八节共成三百六十日。成一岁。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R106" n="0300a18"/><entry><form>期</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1202" cb:place="inline">音鸡。周年也。又日行三百六十六日。则复其初 <lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R106" n="0300b01"/>度。谓之期年。月行十有二月而岁周。谓之期月。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R106" n="0300b02"/><entry><form>緪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1402" cb:place="inline">音桓。缓也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R106" n="0300b03"/><entry><form>弋绨</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1503" cb:place="inline">弋黑色也。绨音题。厚絁也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R106" n="0300b04"/><entry><form>遽</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1602" cb:place="inline">音據。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>骰</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1605" cb:place="inline">音投。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R106" n="0300b05"/><entry><form>枭</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1702" cb:place="inline">音憍。不孝鸟也。又枭邀也。摴蒱<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1701" n="0243a1701"/><anchor xml:id="beg0243a1701" n="0243a1701"/>采<anchor xml:id="end0243a1701"/>名。六博得邀 <lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R106" n="0300b06"/>者勝。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R106" n="0300b07"/><entry><form>五石</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1903" cb:place="inline">白瑛。紫瑛。石膏。钟乳。石脂。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R106" n="0300b08"/><entry><form>五果</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a2003" cb:place="inline">一诃子。二<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB17344">醯</g>勒。似桃。此方无也。三馀甘子。 <lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R106" n="0300b09"/>四荜茇。五胡椒。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R106" n="0300b10"/><entry><form>八浆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a2203" cb:place="inline">一梨。二阎浮子。三酸枣。四甘蔗。五蕤果。六藕。 <lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R106" n="0300b11"/>七婆楼师。似蘡薁子。此方无有。八葡萄。如此八种。 <lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R106" n="0300b12"/>用物压为浆。以囊滤之。盛于净器。澄如水色。方听 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0243b" n="0243b"/> <lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R106" n="0300b13"/>饮之。不得咬嚼。及以煎汤。今有食橄榄蜜瓜。蜜冬。 <lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R106" n="0300b14"/>蜜煎。山药苡仁。为非时食者。深为非法。不可啖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R106" n="0300b15"/><entry><form>俳优</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b0303" cb:place="inline">演戏文也。昔唐明王教戏于梨园。今谓之梨 <lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R106" n="0300b16"/>园子弟。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R106" n="0300b17"/><entry><form>五不翻</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b0504" cb:place="inline">翻谓翻译。西天之文。而为东华之義。原有 <lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R106" n="0300b18"/>五不可翻。一秘密。二含多義。三此方无有。四顺古 <lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R106" n="0301a01"/>五令生善故。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R106" n="0301a02"/><entry><form>箜篌</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b0803" cb:place="inline">武纪云。箜篌二十五絃。汉武帝。命侯挥造。因 <lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R106" n="0301a03"/>姓及声坎坎应节。故名为坎侯。今讹为箜篌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R106" n="0301a04"/><entry><form>塞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b1002" cb:place="inline">音赛。行棋相塞谓之塞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R106" n="0301a05"/><entry><form>天庙焚身。婬女骑颈</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b1109" cb:place="inline">昔者外国王有女名曰狗头。 <lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R106" n="0301a06"/>有捕鱼人名述婆伽。途中遥见王女在高楼上窗 <lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R106" n="0301a07"/>中。染著心生。不肯暂捨。弥历多月。不能饮食。母问 <lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R106" n="0301a08"/>其故。以情答母。我见王女。心不能忘。母言。汝是小 <lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R106" n="0301a09"/>人。王女尊贵。不可得也。儿言。我心愿乐。不能暂忘。 <lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R106" n="0301a10"/>若不如意。不能得活。母为子故。入王宫中。常送肥 <lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R106" n="0301a11"/>鱼。以遗王女。而不取價。王女怪问。汝欲求何事。母 <lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R106" n="0301a12"/>白王女。愿却左右。当以情告。我唯有一子。敬慕王 <lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R106" n="0301a13"/>女情结成病。命不久远。愿垂愍念。赐其生命。王女 <lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R106" n="0301a14"/>言。曰。语彼月十五日。于某天祠中。住天像後。母还 <lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R106" n="0301a15"/>语子。汝愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b2101" n="0243b2101"/><anchor xml:id="beg0243b2101" n="0243b2101"/>已<anchor xml:id="end0243b2101"/>得。告之如上。沐浴新衣。在天像後住。 <lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R106" n="0301a16"/>王女至时。白其父王。我有不吉。须至天祠。以求吉 <lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R106" n="0301a17"/>福。王言。大善。即严车五百乘。出至天祠。既到。敕从 <lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R106" n="0301a18"/>者齐门而止。独入天祠。天神思惟。此不应尔。王为 <pb ed="X" xml:id="X60.1118.0243c" n="0243c"/> <lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R106" n="0301b01"/>施主。不可令此小人毁辱王女。即魇此人令睡不 <lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R106" n="0301b02"/>觉。王女既入。见其睡重。推之不寤。即以璎珞。直十 <lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R106" n="0301b03"/>万两金遗之而去。去後。此人觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c0301" n="0243c0301"/><anchor xml:id="beg0243c0301" n="0243c0301"/>已<anchor xml:id="end0243c0301"/>。见有璎珞。又问 <lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R106" n="0301b04"/>众人。知王女来。情愿不遂。忧恨懊恼婬火内发。自 <lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R106" n="0301b05"/>烧而死。以是证故。知女人之心。不择贵贱。唯欲是 <lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R106" n="0301b06"/>从也。出大智论。</p><p xml:id="pX60p0243c0607" cb:place="inline">〇又昔者。<name role="" type="person">波罗奈国</name>山中。有一角 <lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R106" n="0301b07"/>仙住山修道。被婬女扇陀。诳诱骑颈。担女入城。详 <lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R106" n="0301b08"/>载经律中。文多不录。</p><p xml:id="pX60p0243c0809" cb:place="inline">〇狗头。或云蛇头。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0226a1901" to="#end0226a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0226b0101" to="#end0226b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0226c0701" to="#end0226c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0228b1901" to="#end0228b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0229a0901" to="#end0229a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229a1001" to="#end0229a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229b1701" to="#end0229b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229b2301" to="#end0229b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229c2401" to="#end0229c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0230a2001" to="#end0230a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0230c0601" to="#end0230c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0230c1001" to="#end0230c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0231a0301" to="#end0231a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0231b1501" to="#end0231b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0231b1901" to="#end0231b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0231c1801" to="#end0231c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0232a0601" to="#end0232a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0232b2401" to="#end0232b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233a1701" to="#end0233a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233a2001" to="#end0233a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233a2101" to="#end0233a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233a2301" to="#end0233a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233b2201" to="#end0233b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233c1501" to="#end0233c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233c1601" to="#end0233c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233c2201" to="#end0233c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0234c0701" to="#end0234c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0235c1901" to="#end0235c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236a1801" to="#end0236a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0236b1201" to="#end0236b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236c0201" to="#end0236c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0238a0401" to="#end0238a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238a0501" to="#end0238a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238a1601" to="#end0238a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0238a1801" to="#end0238a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0238b0501" to="#end0238b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c0201" to="#end0238c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240a0601" to="#end0240a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240a2101" to="#end0240a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b2401" to="#end0241b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a1901" to="#end0242a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242c0101" to="#end0242c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243a1701" to="#end0243a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0243b2101" to="#end0243b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243c0301" to="#end0243c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0225001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225001">目录新作</note> <note n="0225002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225002">目次与沙弥十戒威仪录要同故今略之</note> <note n="0235001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235001">与疑兴</note> <note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">缘疑绿</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0226a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0226a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0226b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0226b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0226c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0226c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0228b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0228b1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0229a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0230a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0230c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0230c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0231a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231a0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0231b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231b1501">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0231b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0231c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0232a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0232b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233b2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0234c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0234c0701">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0235c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0235c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236a1801">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0236b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236c0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0238a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0238a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1801">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0238b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1701">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0243b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>